ଶିଶୁଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଓ ମୁଖ ଗହ୍ୱର ସୁରକ୍ଷା : ଏକ ସାମାଜିକ ସଚେତନତା
ଡ଼ା.ଅନୁପମ ଦେବାଶିଷ ମିଶ୍ର,ବିଏସ୍ ସି (ଅନର୍ସ);ବିଡିଏସ୍
ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ବିଶେଷଜ୍ଞ,ଇନ୍ ଷ୍ଟି ଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଡେଣ୍ଟାଲ୍ ସାଇନ୍ସ ସେସ୍,ଶିକ୍ଷା ଓ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ,ସମ୍ ହସ୍ପିଟାଲ, ଭୁବନେଶ୍ୱର
ଶିଶୁମାନଙ୍କ ହସ ସଂସାରର ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଉପହାର।କିନ୍ତୁ ଆଜିକାଲି ବଦଳୁଥିବା ଜୀବନଶୈଳୀ,ଅନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟପେୟ ଏବଂ ସଚେତନତାର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଶିଶୁ ମୁଖ ଗହ୍ୱର ଓ ଦାନ୍ତ ରୋଗର ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି।ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସାମଗ୍ରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଓ ମୁଖ ଗହ୍ୱରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନିବିଡ଼ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ।ସାଧାରଣତଃ ଅନେକ ପିତାମାତା ଭାବନ୍ତି ଯେ କ୍ଷୀର ଦାନ୍ତ ତ ଦିନେ ନା ଦିନେ ପଡ଼ିଯିବ ତେଣୁ ଏହାର ଯତ୍ନ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ।ମାତ୍ର ଏହି ଧାରଣା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ୍। କ୍ଷୀର ଦାନ୍ତ ହିଁ ଭବିଷ୍ୟତର ମଜବୁତ ଦାନ୍ତର ମୂଳଦୁଆ ହୋଇଥାଏ।ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା ଓ କାରଣ:ଶିଶୁମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଦାନ୍ତ ପୋକା ହେବା ବା ଦାନ୍ତ କ୍ଷୟ (Dental Caries)।ଏହାକୁ ସାଧାରଣ ଭାଷାରେ ‘ନର୍ସିଂ ବୋତଲ କ୍ୟାରିଜ୍’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ରାତିରେ ବୋତଲରେ କ୍ଷୀର ପିଇ ଶୋଇପଡ଼ିବା କିମ୍ବା ମିଠା ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ,ଚକୋଲେଟ୍,ବିସ୍କୁଟ୍ ଓ କୋଲ୍ଡ ଡ୍ରିଙ୍କସ୍ ଅତ୍ୟଧିକ ସେବନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦାନ୍ତରେ ଜୀବାଣୁ (Bacteria) ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି।ଏହି ଜୀବାଣୁ ଖାଦ୍ୟର ଶର୍କରା ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ଏସିଡ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ଯାହା ଦାନ୍ତର ଉପରିସ୍ଥ ଏନାମେଲ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ।ଏହାଛଡ଼ା ଦାନ୍ତରେ ମାଢ଼ି ଫୁଲିବା, ପୂଜ ଜମିବା, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ହେବା ଏବଂ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଦାନ୍ତ ହଲି ପଡ଼ିଯିବା ଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ।ମୁଖ ଗହ୍ୱରର ଅପରିଷ୍କାରତା ଯୋଗୁଁ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପେଟ ରୋଗ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।ନିରାକରଣ ଓ ପ୍ରତିକାର:ଏହି ସମସ୍ୟାରୁ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ପାଇଁ କେତେକ ସହଜ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ:୧. ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସ୍ତରରୁ ସଫେଇ: ଶିଶୁର ପ୍ରଥମ ଦାନ୍ତ ଉଠିବା ମାତ୍ରେ ହିଁ ତାର ସଫେଇ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।ଦାନ୍ତ ଉଠି ନଥିବା ଶିଶୁର ମାଢ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସଫା ଓ ଓଦା ସୁତା କପଡ଼ାରେ ନିୟମିତ ପୋଛିବା ଆବଶ୍ୟକ।୨. ବ୍ରଶ୍ କରିବାର ଶୈଳୀ: ଶିଶୁକୁ ଦିନକୁ ଦୁଇଥର (ସକାଳେ ଏବଂ ରାତିରେ ଶୋଇବା ପୂର୍ବରୁ) ବ୍ରଶ୍ କରାଇବା ଅଭ୍ୟାସ କରାନ୍ତୁ। ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନରମ ବ୍ରଶ୍ ଏବଂ ଫ୍ଲୋରାଇଡ୍ ଯୁକ୍ତ ଟୁଥ୍ପେଷ୍ଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।୩. ଖାଦ୍ୟପେୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: ଚକୋଲେଟ୍,ଆଠାଳିଆ ମିଠା, ଫାଷ୍ଟଫୁଡ୍ ଆଦି ଖାଇବା ପରେ ଶିଶୁକୁ ଭଲଭାବେ କୁଳୁକୁଚା କରିବା ଶିଖାନ୍ତୁ।ସେମାନଙ୍କ ଆହାରରେ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଓ ଭିଟାମିନ୍ ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଯେପରିକି କ୍ଷୀର,ଛେନା,ସବୁଜ ପନିପରିବା ଓ ତାଜା ଫଳ ସାମିଲ କରନ୍ତୁ।୪. ଖରାପ ଅଭ୍ୟାସରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା: ରାତିରେ ଶୋଇବା ସମୟରେ ପିଲାଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ବୋତଲ କିମ୍ବା ମିଠା ପାନୀୟ ଦେଇ ଶୁଆନ୍ତୁ ନାହିଁ।ବୁଢ଼ା ଆଙ୍ଗୁଠି ଚୁଚୁମିବା କିମ୍ବା ଦାନ୍ତରେ ନଖ କାଟିବା ଭଳି କୁଅଭ୍ୟାସକୁ ଧୈର୍ଯ୍ୟର ସହ ଛଡ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।ଉପସଂହାର:ମନେରଖିବାକୁ ହେବ ଯେ,ଶିଶୁର ସୁସ୍ଥ ଦାନ୍ତ ହିଁ ତାର ସୁନ୍ଦର ହସ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଚାବିକାଠି।ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ହେବାର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କିମ୍ବା ପ୍ରଥମ ଦାନ୍ତ ଦେଖାଯିବା ସମୟରେ ଅନ୍ତତଃ ପକ୍ଷେ ଥରେ ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଜରୁରୀ।ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପ୍ରତି ୬ ମାସରେ ଥରେ ଦାନ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରାଇବା ଉଚିତ।ତେଣୁ ଆସନ୍ତୁ,ଆମେ ସମସ୍ତେ ସଚେତନ ହେବା ଏବଂ ଆମ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମୁଖ ଗହ୍ୱରର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ସଜାଗ ରହି ଏକ ସୁସ୍ଥ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଠନ କରିବା।
ଦେବାନୁ ଭବନ,ଏସ୍ ବି ଆଇ ଏଟିଏମ୍ ମିଶ୍ର ଲେନ୍,
ଆନନ୍ଦ ନଗର,କାଠଗଡ଼ା,ଢ଼େଙ୍କାନାଳ। ପିନ୍ :୭୫୯୦୦୧
ଦୂରଭାଷ : 7008868985 / ୭୦୦୮୮୬୮୯୮୫
ଇମେଲ୍ : anupamdebashis@gmail.com
