ଆଜି ଦିବସର ଅନୁଚିନ୍ତା :ଜାନୁୟାରୀ ୩୦ : ସ୍ମୃତି, ସତ୍ୟ ଓ ଅହିଂସାର ଆହ୍ୱାନ
ଡ଼ା. ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର
ଇତିହାସ କେବଳ ଗତକାଲିର ଲିପିବଦ୍ଧ ଘଟଣାମାନଙ୍କର ସଂଗ୍ରହ ନୁହେଁ; ଏହା ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ଅନୁଭବ, ସଂଘର୍ଷ, ବିଜୟ ଓ ବିଳାପର ଜୀବନ୍ତ ଦର୍ପଣ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ତାରିଖ ତାହାର ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରିଥାଏ କିଛି ଅମୂଲ୍ୟ ସ୍ମୃତି, କିଛି ଶିକ୍ଷା ଓ କିଛି ସଚେତନତାର ସନ୍ଦେଶ। ଜାନୁୟାରୀ ୩୦ ତାରିଖ ଏମିତି ଏକ ଦିନ, ଯାହା ବିଶ୍ବ, ଭାରତ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହାସିକ ଚେତନାରେ ଗଭୀର ଛାପ ଛାଡ଼ିଛି।
ବିଶ୍ବ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠା ଓଲଟାଇଲେ ଦେଖାଯାଏ—ଜାନୁୟାରୀ ୩୦ ଦିନଟି ଅନେକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାର ସାକ୍ଷୀ। ୧୬୪୯ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜା ଚାର୍ଲସ୍–୧ ଙ୍କୁ ଫାସୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହା ୟୁରୋପୀୟ ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସରେ ଏକ ଅଭୂତପୂର୍ବ ଘଟଣା। ଏହା ରାଜତନ୍ତ୍ରର ଅସୀମ ସତ୍ତାକୁ ପ୍ରଶ୍ନର ସମ୍ମୁଖୀନ କରି, ଲୋକତାନ୍ତ୍ରୀୟ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ନୂତନ ଦିଗ ଦେଇଥିଲା।୧୯୪୮ ମସିହାର ଜାନୁୟାରୀ ୩୦ ତାରିଖ ବିଶ୍ବ ଇତିହାସର ଏକ ଅନ୍ଧାର ଅଧ୍ୟାୟ। ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ ଓ ମାନବତାର ପ୍ରତୀକ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନିଧନ ସାରା ପୃଥିବୀକୁ ଶୋକାକୁଳ କରିଥିଲା। ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ଦର୍ଶନ କେବଳ ଭାରତ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ସାରା ବିଶ୍ବ ପାଇଁ ଏକ ନୈତିକ ଦୀପସ୍ତମ୍ଭ ଥିଲା।ଏହି ଦିନଟିକୁ ବିଶ୍ବ “ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅହିଂସା ଦିବସ” ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରେ ନାହିଁ,କିନ୍ତୁ,ଅହିଂସାର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିବାର ଆହ୍ୱାନ ଭାବେ ଏହା ଆମ ମନରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଅଙ୍କିତ।
ଭାରତର ଜାତୀୟ ଇତିହାସରେ ଜାନୁୟାରୀ ୩୦ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଓ ପବିତ୍ର ଦିନ। ୧୯୪୮ ମସିହାର ଏହି ଦିନେ ଦେଶ ତାହାର “ରାଷ୍ଟ୍ରପିତା”ଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲା। ଏହି ଦିନଟିକୁ ଭାରତରେ “ଶହୀଦ ଦିବସ” ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ।ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଏକ ମାନବ ଦେହର ଅନ୍ତ ନୁହେଁ; ଏହା ମନୁଷ୍ୟର ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷାର ଆରମ୍ଭ। ଘୃଣା, ହିଂସା ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁତାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ନୀରବ ପ୍ରତିବାଦ ଆଜି ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବରେ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ।ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତ ଗଠନରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଅବଦାନ ଅପରିମେୟ। ସତ୍ୟ, ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ସ୍ୱଦେଶୀ ଓ ସମନ୍ୱୟ—ଏହି ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଆଜିର ଭାରତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦିଗଦର୍ଶକ।
ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହାସିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜାନୁୟାରୀ ୩୦
ଓଡ଼ିଶାର ମାଟି ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଧନ୍ୟ। ତାଙ୍କର ଓଡ଼ିଶା ଭ୍ରମଣ ଏବଂ ହରିଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ ରାଜ୍ୟର ସାମାଜିକ ଜୀବନରେ ଗଭୀର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲା। ଜାନୁୟାରୀ ୩୦ ଦିନେ ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଓ ସାମାଜିକ ସଂସ୍ଥାମାନେ ଦୁଇ ମିନିଟ୍ ନୀରବତା ପାଳନ କରି ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି।ଓଡ଼ିଆ ମନୀଷୀମାନେ—ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ, ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ, ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ—ଗାନ୍ଧୀ ଦର୍ଶନରୁ ପ୍ରେରଣା ନେଇ ରାଜ୍ୟର ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନକୁ ଦିଗନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଜାନୁୟାରୀ ୩୦ କେବଳ ଏକ ସ୍ମୃତିଦିବସ ନୁହେଁ, ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ନୈତିକ ଚେତନାର ଅଂଶ।
ଆଜିର ସମୟରେ ଜାନୁୟାରୀ ୩୦ର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା
ଆଜି ଯେତେବେଳେ ସମାଜ ହିଂସା, ଦ୍ୱେଷ, ଧର୍ମୀୟ ଅସହିଷ୍ଣୁତା ଓ ଅନୀତିର ସମସ୍ୟାରେ ଜର୍ଜରିତ, ସେତେବେଳେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଅହିଂସା ଦର୍ଶନ ଅଧିକ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ। ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଆମକୁ କହେଯେ ଶକ୍ତି ଅସ୍ତ୍ରରେ ନୁହେଁ, ଚରିତ୍ରରେ ରହିଛି।
ଜାନୁୟାରୀ ୩୦ ଆମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ ଯେ ଆମେ କେବଳ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଦେବାରେ ସୀମିତ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଅନୁସରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସମାପନୀ ମନ୍ତବ୍ୟରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ଜାନୁୟାରୀ ୩୦ ହେଉଛି ଏକ ସ୍ମୃତିର ଦିନ, ଏକ ସଚେତନତାର ଦିନ ଏବଂ ଏକ ଆତ୍ମପରୀକ୍ଷାର ଦିନ। ଇତିହାସର ଏହି ତାରିଖ ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ ମନୁଷ୍ୟତା ହିଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ।ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଜୀବନ ଆମ ପାଇଁ ଏକ ଅବିନାଶୀ ପ୍ରେରଣା। ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଆମକୁ କନ୍ଦାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ଜୀବନ ଦେଉଛି।ଜାନୁୟାରୀ ୩୦—ଏକ ଦିନ ନୁହେଁ, ଏକ ଶପଥ।ସତ୍ୟ, ଅହିଂସା ଓ ମାନବତା ପାଇଁ ଆଜୀବନ ଶପଥ।
ଡ଼ା. ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର,
ୟୁନେସ୍କୋର ଆଜୀବନ ସଦସ୍ୟ,ଉତ୍କଳ ଫେଡେରେସନ୍ ଅଫ୍ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ନେସନସ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ (ଉଫୁନା)ର ମିଡ଼ିଆ ପ୍ରଭାରୀ
ଦୂରଭାଷ : ୯୪୩୭୧୦୬୫୬୯ ; ୭୦୦୮୯୫୯୯୪୫
ଇ-ମେଲ୍ : debisirscience@gmail.com
debiprasadmishra085@gmail.com

