ଆଜି ଦିବସର ଅନୁଚିନ୍ତା : ୩୧ ଜାନୁୟାରୀ:
ବିଶ୍ୱ, ଭାରତ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସରେ ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଦିନ
ଡ଼ା. ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର,
କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ଏକ ପୃଷ୍ଠା ମାତ୍ର ବଦଳିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ପଛରେ ଥାଏ ଶତାବ୍ଦୀର ସ୍ମୃତି, ସଂଘର୍ଷର ଗାଥା ଓ ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ଅଗ୍ରଗତିର ଚିହ୍ନ। ୩୧ ଜାନୁୟାରୀ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଏକ ତାରିଖ—ଯାହା ବିଶ୍ୱ, ଭାରତ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିଛି। ଏହା କେବଳ ଗତକାଲିର ସ୍ମୃତି ନୁହେଁ; ବରଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ଏକ ଚେତାବନୀ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏକ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ।
ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସରେ ୩୧ ଜାନୁୟାରୀ ଏହି ଦିନଟି ସ୍ୱାଧୀନତା, ବିଜ୍ଞାନ, ଯୁଦ୍ଧ ଓ କୂଟନୀତିର ମିଶ୍ର ସାକ୍ଷୀ।୧୮୬୫ ମସିହା ଏହି ଦିନ ଆମେରିକାର କଂଗ୍ରେସ୍ ଦାସପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ ସଂପର୍କିତ ୧୩ତମ ସଂଶୋଧନ ପାସ୍ କରିଥିଲା। ଏହା ମାନବ ଅଧିକାରର ଇତିହାସରେ ଏକ ମହାନ ବିଜୟ। ଏହି ଘଟଣା ଦେଖାଇଥିଲା ଯେ ସମାଜ ବିଳମ୍ବରେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟାୟକୁ ପରାସ୍ତ କରିପାରେ।୧୯୧୫ ମସିହାରେ ଏହି ଦିନରେ ପୂର୍ବ ଇଉରୋପରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଷାକ୍ତ ଗ୍ୟାସ୍ ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରୀକ୍ଷା ହୋଇଥିଲା। ଏହା ମାନବ ସଭ୍ୟତାକୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲା ଯେ ବିଜ୍ଞାନ ଯଦି ନୀତିହୀନ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ତାହା ଧ୍ୱଂସର କାରଣ ହୁଏ।୧୯୬୮ ମସିହା ୩୧ ଜାନୁୟାରୀରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ଛୋଟ ଦ୍ୱୀପ ରାଷ୍ଟ୍ର ନାଉରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଲାଭ କରିଥିଲା। ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଆକାର ଛୋଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ବଡ଼।
୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଆପୋଲୋ–୧୪ ମିଶନ୍ ଏହି ଦିନ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହା ମନୁଷ୍ୟର ଅସୀମ ଉତ୍ସୁକତା ଓ ଜ୍ଞାନର ଉତ୍କର୍ଷର ପ୍ରତୀକ ଓ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରାର ଏକ ନୂଆ ମାଇଲ୍ ଖୁଣ୍ଟ।୧୯୯୦ ମସିହା ୩୧ ଜାନୁୟାରୀରେ ମସ୍କୋରେ ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାକ୍ଡୋନାଲ୍ଡସ୍ ଖୋଲିଥିଲା—ଯାହା କେବଳ ଏକ ଫାଷ୍ଟଫୁଡ୍ ଦୋକାନ ନୁହେଁ; ବରଂ ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିଶ୍ୱୀକରଣର ପ୍ରତୀକ ଓ ସୋଭିଏତ୍ ଯୁଗର ଶେଷ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଭାରତ ଇତିହାସରେ ୩୧ ଜାନୁୟାରୀ ଦିନଟି ଶୋକ,ସ୍ମୃତି ଓ ସଂକଳ୍ପର ମିଶ୍ର ତାରିଖ।୧୯୪୮ ଜାନୁୟାରୀ ୩୦ରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ହତ୍ୟା ହୋଇଥିଲେ ଓ ଏହା ଥିଲା ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ମହାପ୍ରୟାଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ। ଦେଶ ସ୍ବାଧୀନ ହୋଇ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ହେଲା ସିନା ୩୧ ଜାନୁୟାରୀରେ ସାରା ଦେଶ କିନ୍ତୁ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଶେଷ ଯାତ୍ରାକୁ ଦେଖିଥିଲା ଓ ଏହାଥିଲା ଗୋଟିଏ ମହାନ ଯୁଗର ଅବସାନ।ଏହି ଦିନ ଭାରତ ଅହିଂସାର ମହାନ ଦୂତଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଆଦର୍ଶକୁ ବିସ୍ମରଣ କରିନ ଥିଲା।ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଏହି ତାରିଖରେ ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର, ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଓ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା—ଯାହା ଦେଶକୁ ଆଧୁନିକତା ଦିଗରେ ନେଇଯାଇଥିଲା।୩୧ ଜାନୁୟାରୀରେ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଅଗ୍ରଗତି ସାଧିତ ହୋଇଥିଲା।ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସଂସ୍ଥା—ଇସ୍ରୋ, ଡି ଆର୍ ଡି ଓ ଏବଂ ସିଏସ୍ ଆଇଆର୍ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକଳ୍ପର ଘୋଷଣା କରିଥିବା ଅଭିଲେଖ ମିଳେ।ଏହା ଦେଖାଏ ଯେ ଭାରତ ଜ୍ଞାନ-ଶକ୍ତିରେ ବିଶ୍ୱରେ ବହୁ ଅଗ୍ରଗତି ଲାଭ କରିଛି।
ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ୩୧ ଜାନୁୟାରୀ ଦିନଟି ସଂସ୍କୃତି, ଭାଷା ଓ ସାମାଜିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ସହ ଜଡିତ।ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଥିଲା,ତାହାର ବିଭିନ୍ନ ବୈଠକ ଓ ପ୍ରସ୍ତାବ ଏହି ଦିନରେ ଆଲୋଚିତ ହୋଇଥିବାର ଇତିହାସରୁ ତଥ୍ୟ ମିଳେ।ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତାର ଜାଗରଣର ପ୍ରତୀକ ଓ ଉତ୍କଳ ଆନ୍ଦୋଳନର ସ୍ମୃତି ସହ ଜଡ଼ିତ ତେଣୁ, ଏହି ଦିନକୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଦିନ କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବନାହିଁ।ବହୁ ଓଡ଼ିଆ କବି, ଲେଖକ ଓ ଗବେଷକ ଏହି ତାରିଖରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ସୃଜନାତ୍ମକ କୃତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।ଏହି ଦିନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ଅନେକ ଭାବରେ ସମୃଦ୍ଧ କରିଛି।ଓଡ଼ିଶାର ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର ଓ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଏହି ଦିନରେ ନୂଆ ନୀତି,ପରୀକ୍ଷା ପଦ୍ଧତି ଓ ଗବେଷଣା ପ୍ରକଳ୍ପ ଘୋଷଣା କରିଥିବା ଅଭିଲେଖ ମିଳେ।ଏହା ରାଜ୍ୟର ବୌଦ୍ଧିକ ବିକାଶର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପ୍ରମାଣ।ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଅସ୍ଥିକଳଶ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ନଦୀରେ ବିସର୍ଜନ କରାଯାଇଥିଲା—ଓଡ଼ିଶାର ମହାନଦୀ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସାକ୍ଷୀ। ୩୧ ଜାନୁୟାରୀର ପରିବେଶରେ ଏହି ଘଟଣା ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କ ମନରେ ଗଭୀର ଛାପ ଛାଡ଼ିଥିଲା।
୩୧ ଜାନୁୟାରୀ ଆମକୁ ତିନିଟି ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ଦାସପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ,ମାନବ ଅଧିକାରର ମୂଲ୍ୟ ଆମକୁ ସମାନତାର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଏ। ବିଜ୍ଞାନର ନୀତି ହେଉଛି ବିଷାକ୍ତ ଗ୍ୟାସ୍ ବ୍ୟବହାର ଆମକୁ ଚେତାବନୀ ଦିଏ ଯେ ବିଜ୍ଞାନ ମାନବତାର ସେବାରେ ଲାଗିବା ଉଚିତ।ସଂସ୍କୃତିର ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଯେ ଓଡ଼ିଶାର ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତି ଆମ ପରିଚୟ,ଆମ ଅସ୍ମିତା।
ଆଜିର ଦିନରେ ଆମେ ଅତୀତକୁ ମାତ୍ର ସ୍ମରଣ କରିବା ନୁହେଁ; ବରଂ ତହିଁରୁ ଶିଖି ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ସମାଜ ତା’ର ଇତିହାସକୁ ଭୁଲିଯାଏ,ସେ ସମାଜ ନିଜ ପଥ ହରାଇଥାଏ।ଉପସଂହାରରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ୩୧ ଜାନୁୟାରୀ କେବଳ ଏକ ତାରିଖ ନୁହେଁ—ଏହା ସ୍ମୃତି, ସଂକଳ୍ପ ଓ ପ୍ରେରଣାର ଦିନ। ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏହା ମାନବ ଅଧିକାରର ବିଜୟ, ଭାରତ ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଆଦର୍ଶର ଉତ୍ତରାଧିକାର ଓ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଭାଷା-ସଂସ୍କୃତିର ସ୍ୱାଭିମାନର ପ୍ରତୀକ।ତେବେ,ଆସନ୍ତୁ, ଆଜିର ଦିନରୁ ଆମେ ଏକ ସୁନ୍ଦର,ସମତାଭିତ୍ତିକ ଓ ଜ୍ଞାନମୟ ସମାଜ ଗଢ଼ିବାର ସଂକଳ୍ପ ନେବା।
ଡ଼ା. ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର,
ୟୁନେସ୍କୋର ଆଜୀବନ ସଦସ୍ୟ,ଉତ୍କଳ ଫେଡେରେସନ୍ ଅଫ୍ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ନେସନସ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ (ଉଫୁନା)ର ମିଡ଼ିଆ ପ୍ରଭାରୀ
ଦୂରଭାଷ : ୯୪୩୭୧୦୬୫୬୯ ; ୭୦୦୮୯୫୯୯୪୫
ଇ-ମେଲ୍ : debisirscience@gmail.com
debiprasadmishra085@gmail.com
