ଆଜିର ଦିବସର ଅନୁଚିନ୍ତା : ମେ ୭ ତାରିଖ : ଜ୍ଞାନ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ପବିତ୍ର ସଙ୍ଗମ
ଡ଼ା. ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର,
ସମୟର ଅବିରତ ସ୍ରୋତରେ ପ୍ରତିଟି ଦିନ ନିଜ ସହିତ କିଛି ନୂତନ ଅର୍ଥ,ଅନୁଭବ,ଅନନ୍ୟ ସ୍ମୃତି ଓ ଗୌରବର ଗାଥା ବହନ କରି ଆସିଥାଏ।ଆଜି ମେ ୭ ତାରିଖ ଏପରି ଏକ ଦିନ,ଯେଉଁଥିରେ ଜ୍ଞାନ,ସାହିତ୍ୟ ଓ ବିଜ୍ଞାନର ଦୀପ୍ତି ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ମାନବ ଚେତନାକୁ ଆଲୋକିତ କରେ।ଏହା ଇତିହାସର ଏକ ଏପରି ପୃଷ୍ଠା,ଯାହା ବିଶ୍ୱ ଚେତନାକୁ ସାହିତ୍ୟ,ବିଜ୍ଞାନ ଓ ମାନବିକତାର ଆଲୋକରେ ଉଦ୍ଭାସିତ କରିଛି।
ବିଶ୍ୱ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୧୮୯୫ ମସିହାରେ ଆଜିର ଦିନରେ ରୁଷୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆଲେକ୍ଜାଣ୍ଡାର ପୋପୋଭ୍ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ‘ରେଡିଓ ରିସିଭର’ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥିଲେ,ଯାହାକୁ ‘ରେଡିଓ ଦିବସ’ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ।ଏହି ଦିନ ବିଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ରଗତିକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଏ।ରେଡିଓର ଆବିଷ୍କାର ମାନବ ସମ୍ପ୍ରେଷଣରେ ଏକ ବିପ୍ଳବ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା,ଯାହା ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗର ଭିତ୍ତିସ୍ତମ୍ଭ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇଛି।ବିଶ୍ୱ ସାହିତ୍ୟର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ୧୮୬୧ ମସିହାରେ ଜନ୍ମିତ ବିଶ୍ୱକବି ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ଜନ୍ମ ଜୟନ୍ତୀ ଆଜିର ଦିନରେ ପାଳନ କରାଯାଏ।ସେ କେବଳ ଭାରତର ନୁହଁନ୍ତି,ବରଂ ସମଗ୍ର ଏସିଆ ମହାଦେଶର ପ୍ରଥମ ନୋବେଲ ବିଜେତା ଭାବେ ସାହିତ୍ୟର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଦିଗନ୍ତକୁ ପ୍ରସାରିତ କରିଥିଲେ।ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ କେବଳ କବିତାର ଶୈଳୀ ନୁହେଁ,ବରଂ ମାନବତାର ଗଭୀର ଅନୁଭୂତିର ଏକ ଶାଶ୍ୱତ ସ୍ୱର।‘ଗୀତାଞ୍ଜଳି’ର ଗୁରୁ ଗମ୍ଭୀର ତଥା ସାବଲୀଳ ଧ୍ୱନିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା ଆଜିବି ମନକୁ ଆତ୍ମାନୁସନ୍ଧାନର ପଥରେ ଦୃଢ଼ ଆହ୍ୱାନ କରେ।ତାଙ୍କର ‘ଗୀତାଞ୍ଜଳି’ ଓ ଭାରତର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଆଜିବି ପ୍ରତିଟି ଭାରତୀୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦେଶପ୍ରେମର ଅବିଶ୍ରାନ୍ତ ଅମୃତ ଝରଣା ପ୍ରବାହିତ କରୁଛି।
ଭାରତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଅଗ୍ରଗତି ସମ୍ପର୍କରେ ଆଜିର ତାରିଖ ବିଜ୍ଞାନ ଜଗତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।ସେହିପରି ୧୯୦୭ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ପ୍ରଥମ ‘ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଟ୍ରାମ୍’ ଚାଲିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଯୋଗାଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିପ୍ଳବ ଆଣିଥିଲା।ଏହା ଯାନଚଳାଚଳର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଧୁନିକ ସହର ଜୀବନର ଗତିକୁ ନୂତନ ଦିଗ ଦେଇଥିଲା।ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଜ୍ଞାନରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତରତ୍ନ ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗ ବାମନ କାଣେଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୮୮୦ ମସିହାର ଆଜିର ଦିବସର ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଘଟଣା।ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରାର ଗଭୀରତାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିନ ସ୍ମରଣ କରାଏ।ଏଭଳି ମହାନ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ ଅବଦାନ ଆମ ସଂସ୍କୃତିକୁ ସୁଦୃଢ କରିଛି।
ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ,କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିରର ଚକ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ଗାଣିତିକ ଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନର କୌଶଳ ଆଜିବି ବିଶ୍ୱକୁ ଚକିତ କରେ,ଯାହା କାଳଗଣନାର ଏକ ଜୀବନ୍ତ ନିଦର୍ଶନ।
ପରିଶେଷରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ମେ ୭ ଆମକୁ ଏକ ମୂଳ ସତ୍ୟ ମନେ ପକାଏ ତାହା ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ ହିଁ ମାନବ ମୁକ୍ତିର ପଥ।ଭୟମୁକ୍ତ ଚିନ୍ତା ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଆଧାରରେ ଗଢ଼ିଉଠୁଥିବା ସମାଜ ହିଁ ସତ୍ୟ ସଭ୍ୟତାର ପରିଚୟ।ଏହି ଦିନର ସନ୍ଦେଶ ହେଉଛି ଯେ ଜ୍ଞାନାଲୋକର ପଥରେ ଆଗେଇବା ଏବଂ ଜ୍ଞାନକୁ ଜୀବନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧନାରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିବା।ଆଜିର ଦିବସ ଆମକୁ ଜ୍ଞାନର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ସାହିତ୍ୟ,ଗଣିତ ଓ ବିଜ୍ଞାନକୁ ଆଦର କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ।ବିଶ୍ୱକବିଙ୍କ ଭାଷାରେ,”ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଭୟଶୂନ୍ୟ ଓ ଜ୍ଞାନ ଅବାଧ”,ସେହିପରି ଏକ ସମାଜ ଗଠନ କରିବା ହିଁ ଆଜିର ଦିବସର ପ୍ରକୃତ ସଙ୍କଳ୍ପ ହେବା ଉଚିତ।
ଡ଼ା. ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର,
✉️ debisirscience@gmail.com
/ debiprasadmishra085@gmail.com
