ଆଜିର ଦିବସର ଅନୁଚିନ୍ତା : ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ତାରିଖ
ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରେ ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ସ୍ୱାକ୍ଷର
ଡ଼ା. ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର
କାଳର କପାଳ ତଳେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଆମ ପାଇଁ କେବଳ ଗଣନାର ଏକ ଏକକ ନୁହେଁ;ସେହି ଦିନ ହେଉଛି ଅନୁଭୂତି,ସ୍ମୃତି,ସଂଘର୍ଷ ଓ ସୃଜନର ଏକ ସଂଗ୍ରହାଳୟ। ସମୟର ଦୀର୍ଘ ପରିକ୍ରମାରେ କେତେକ ଦିନ ଅଛି ଯେଉଁମାନେ ସାଧାରଣତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅସାଧାରଣତାର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଯାନ୍ତି।ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ତାରିଖ ସେହିପରି ଏକ ଦିନ—ଯାହା ଓଡ଼ିଶା,ଭାରତ ଓ ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସରେ ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଛାପ ରଖି ଯାଇଛି।ଏହା କେବଳ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ଏକ ପୃଷ୍ଠା ନୁହେଁ; ଏହା ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ହାସ୍ୟ,ସଂଘର୍ଷ,ଗୌରବ ଓ ପୁନରୁତ୍ଥାନର ଏକ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତୀକ।
ପ୍ରଥମେ,ବିଶ୍ୱ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ଦିନଟି ‘ଏପ୍ରିଲ୍ ଫୁଲ୍ସ ଡେ’ ଭାବେ ପରିଚିତ।ଏହା ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନର ଏକ ସରଳ କିନ୍ତୁ ଗଭୀର ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ ତାହାହେଲା ହସିବା ଓ ହସାଇବା ମଧ୍ୟ ଜୀବନର ଏକ ଅବିଭାଜ୍ୟ ଅଂଶ।ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ବିଭିନ୍ନ ମତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୧୫୮୨ ମସିହାରେ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଜୁଲିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରୁ ଗ୍ରେଗୋରିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ସହିତ ଏହାର ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।ସେତେବେଳେ ଯେମାନେ ନୂତନ ବର୍ଷକୁ ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସରେ ପାଳନ କରୁଥିଲେ,ସେମାନଙ୍କୁ ମଜାରେ ‘ଫୁଲ୍’ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା।କ୍ରମେ ଏହା ଏକ ସାମାଜିକ ପରମ୍ପରାରେ ପରିଣତ ହେଲା।କିନ୍ତୁ,ଏହି ହାସ୍ୟର ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଗଭୀର ଦାର୍ଶନିକତା ରହିଛି।ଆଜିର ବ୍ୟସ୍ତ ଓ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଜୀବନରେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜର ହସିବାର କ୍ଷମତାକୁ ମନେହୁଏ ହରାଇ ବସିଛି।ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ଆମକୁ ସେହି ହସକୁ ପୁନଃ ସ୍ମରଣ କରାଇଥାଏ—ଯେଉଁଠାରେ ଅହଂକାର ଧ୍ୱଂସ ହୋଇ ସମ୍ପର୍କ ଆହୁରି ନିକଟତର ହୋଇଯାଏ।ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ସୂଚନା ଦିଏ ଯେ ଜୀବନର କଠିନତା ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ହାସ୍ୟ ଏକ ଔଷଧ ଭଳି କାମ କରେ।
ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସର ଆଉ ଏକ ବିଶେଷତା ହେଉଛି—ଏହାକୁ ଗଣିତ ଓ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ସଚେତନତା ମାସ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଗଣିତ କେବଳ ସଂs Sseଖ୍ୟାର ଖେଳ ନୁହେଁ;ଏହା ହେଉଛି ଯୌକ୍ତିକତା,ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ସୃଜନଶୀଳତାର ଏକ ଅପୂର୍ବ ସମନ୍ୱୟ।ଗଣିତ ଆମକୁ ସଠିକ୍ ଚିନ୍ତାଧାରା ଶିଖାଏ,ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ ଓ ବିଜ୍ଞାନର ମୂଳଭିତ୍ତି ଭାବେ କାମ କରେ।ଜର୍ଜ ମୋହର ପରି ଗଣିତଜ୍ଞମାନଙ୍କର ଅବଦାନ ଆମକୁ ଏହି ବିଷୟର ଗଭୀରତା ବୁଝିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ।
ଓଡ଼ିଶା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ଦିନର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅପରିମିତ।୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଏହି ଦିନ ଓଡ଼ିଶା ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ଗଠିତ ହେଲା।ଏହା ଥିଲା ଶତାବ୍ଦୀଧରି ଏକତାର ଅଭିଯାନର ଫଳ।ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରେ ବିକିରିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀns ଲୋକମାନେ ଏକ ସାଧାରଣ ପରିଚୟ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ସଂଘର୍ଷ କରିଥିଲେ।ଏହି ସଂଘର୍ଷର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଥିଲେ ଅନେକ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ।କୁଳବୃଦ୍ଧ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ—ଯିଏକି ‘ଉତ୍କଳ ଗୌରବ’ ଭାବେ ପରିଚିତ—ସେ ଓଡ଼ିଆ ଆତ୍ମସ୍ୱାଭିମାନର ପ୍ରତୀକ।ଉତ୍କଳମଣି ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ତାଙ୍କର ସମାଜସେବା ଓ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିରେ ଜନମନକୁ ସଚେତନ କରିଥିବା ନେତାମାନେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ରାଜନୈତିକ ଦୃଢତା ଦେଇଥିଲେ।ସେମାନଙ୍କ ଏକତା,ତ୍ୟାଗ ଓ ନିଷ୍ଠାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ଆଜିର ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠିତ ହୋଇଛି।ଏହି ଦିନଟି କେବଳ ଏକ ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ନୁହେଁ;ଏହା ହେଉଛି ଏକ ସାମୂହିକ ଆତ୍ମପରିଚୟର ଉତ୍ସବ।ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ ପାଳନ କରି ଆମେ ନିଜର ଭାଷା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ସମ୍ମାନs ଜଣାଉଛୁ।କଟକର ଐତିହାସିକ ମାଟିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଆଧୁନିକ ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ଦିନ ଉତ୍ସବମୂର୍ଚ୍ଛନାରେ ମଗ୍ନ ହୋଇଯାଏ।
ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଦିନର ଆଉ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି—ଏହା ହେଉଛି ଡକ୍ଟର ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ପରିଜାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିବସ। ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଗୌରବ,ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ୍।ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ ଓ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଅମୂଲ୍ୟ।ସେ ଶିକ୍ଷାକୁ କେବଳ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ସୀମିତ ରଖିନଥିଲେ;ବରଂ ଏହାକୁ ସମାଜର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ଶକ୍ତିରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିପାରିଥିଲେ।
ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ତାରିଖରେ ଅନେକ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ଦେହାବସାନ ଘଟିଛି,ଯାହା ଏହି ଦିନକୁ ଆଉ ଅଧିକ ସ୍ମରଣୀୟ କରେ।ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାରକ,କଳାକାର,ବିଜ୍ଞାନୀ—ସମସ୍ତଙ୍କ ଅବଦାନ ଆମ ସମାଜକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଇଛି।ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଅକ୍ଷୟ ସ୍ରୋତ।ସମାଜରେ ଏହି ଦିନର ପାଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ କେବଳ ଗତକାଳକୁ ସ୍ମରଣ କରୁନାହିଁ;ଆମେ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ନୂତନ ସଂକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ନେଉଛୁ।ଇତିହାସ ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ ଏକତାରେ ଶକ୍ତି ରହିଛି, ସଂଘର୍ଷରେ ସଫଳତା ରହିଛି ଓ ସଂକଳ୍ପରେ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ାଯାଏ।ଆଜିର ଯୁଗରେ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ନୂତନ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର।ଶିକ୍ଷା,ବିଜ୍ଞାନ,ପ୍ରଯୁକ୍ତି,କୃଷି ଓ ଶିଳ୍ପରେ ଆମେ ନୂତନ ସଫଳତା ଲାଭ କରୁଛୁ।କିନ୍ତୁ,ଏହି ଅଗ୍ରଗତିର ମୂଳ ଆମର ଐତିହାସିକ ସଂଘର୍ଷ ଓ ସଂସ୍କୃତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧରେ ନିହିତ। ଯଦି ଆମେ ଆମର ମୂଳକୁ ଭୁଲିଯିବା,ତେବେ ଏହି ଅଗ୍ରଗତି ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହେବନାହିଁ।ତେଣୁ,ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ତାରିଖ ଆମ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ସନ୍ଦେଶ ନେଇଆସେ ଯେ ଆମେ ଆମର ଗତକାଳକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା,ବର୍ତ୍ତମାନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଓ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିବା।ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ଏକ ସଂଘଟିତ, ସଚେତନ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ସମାଜ ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାଏ।
ପରିଶେଷରେ କୁହିବାକୁ ଗଲେ,ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ କେବଳ ଏକ ତାରିଖ ନୁହେଁ;ଏହା ହେଉଛି ଏକ ଭାବନା,ଏକ ଐତିହ୍ୟ ଓ ଏକ ସଂକଳ୍ପ।ଇତିହାସ ଆମର ଶକ୍ତି,ସଂସ୍କୃତି ଆମର ପରିଚୟ ଓ ଏକତା ଆମର ସାମର୍ଥ୍ୟ।ତେଣୁ ଆସନ୍ତୁ,ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଗୌରବମୟ ଦିନରେ ଏକତାର ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ଏକ ନୂତନ,ଆଧୁନିକ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଶା ଗଢ଼ିବାରେ ନିଜକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା।
ଡ଼ା. ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର,
✉️ debisirscience@gmail.com
/ debiprasadmishra085@gmail.com
