ଜାତୀୟ ଡାକ୍ତର ଦିବସ : ମାନବତାର ମହାସାଧକ,ଜୀବନର ଜାଗ୍ରତ ପ୍ରହରୀ ଓ ସଭ୍ୟତାର ନିରବ ନିର୍ମାତା
ଯୁଗ୍ମ ଲେଖକ: ଡ଼ା. ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର,
ରେଜିଷ୍ଟର୍ଡ ମେଡିକାଲ୍ ପ୍ରାକ୍ଟିସନର (ଆର୍. ଏମ୍. ପି); ବାୟୋକେମିକ୍ ଆଣ୍ଡ ହୋମିଓ ମେଡ଼ିସିନ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ
ଡ଼ା. ଅନୁପମ ଦେବାଶିଷ ମିଶ୍ର,
(ବିଏସ୍ ସି (ଅନର୍ସ);ବିଡିଏସ୍;ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ବିଶେଷଜ୍ଞ,ଇନ୍ ଷ୍ଟି ଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଡେଣ୍ଟାଲ୍ ସାଇନ୍ସ ସେସ୍,ଶିକ୍ଷା ଓ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ,ସମ୍ ହସ୍ପିଟାଲ, ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ)
“ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖିନଃ, ସର୍ବେ ସନ୍ତୁ ନିରାମୟାଃ”—ଭାରତୀୟ ଋଷିମାନଙ୍କର ଏହି ଚିରନ୍ତନ ପ୍ରାର୍ଥନା ସମଗ୍ର ମାନବଜାତିର ସୁସ୍ଥ,ସୁନ୍ଦର ଓ କଲ୍ୟାଣମୟ ଜୀବନର ମହାମନ୍ତ୍ର।ମାନବସେବାର ମହାଯଜ୍ଞରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଅବଦାନ,ଚିକିତ୍ସା ନୈତିକତା ଓ ସୁସ୍ଥ ସମାଜ ଗଠନର ଆହ୍ୱାନ ସମ୍ପର୍କରେ ସବିଶେଷ ଗଭୀର ଅନୁଶୀଳନ କଲେ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ଏହି ମହାନ ଆଦର୍ଶକୁ ନିଜ ଜୀବନର ବ୍ରତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ଦିନରାତି ମାନବସେବାରେ ଆତ୍ମନିଯୋଗ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି ଡାକ୍ତର।ସେ ରୋଗକୁ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି,ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଲାଘବ କରନ୍ତି,ନିରାଶାକୁ ଆଶାରେ ପରିଣତ କରନ୍ତି ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ଦ୍ୱାରପ୍ରାନ୍ତରୁ ଅନେକ ଜୀବନକୁ ଫେରାଇ ଆଣନ୍ତି।ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ମଣିଷ ରୋଗ, ବେଦନା, ଦୁର୍ଘଟଣା କିମ୍ବା ମହାମାରୀର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି,ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଡାକ୍ତର ଆଶାର ଆଲୋକବର୍ତ୍ତିକା ପାଲଟିଯାଆନ୍ତି।ସେଥିପାଇଁ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ କୁହାଯାଇଛି—”ବୈଦ୍ୟୋ ନାରାୟଣୋ ହରିଃ”।ଅର୍ଥାତ୍ ,ଚିକିତ୍ସକ ହେଉଛନ୍ତି ସେବାରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିରୂପ।
ଜୀବନ ପ୍ରକୃତିର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଉପହାର।ଏହି ଅମୂଲ୍ୟ ଜୀବନର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସଂରକ୍ଷଣର ଦାୟିତ୍ୱ ଯେଉଁ କେତେକ ମହାନ ବୃତ୍ତି ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ,ସେଥିରେ ଚିକିତ୍ସା ବୃତ୍ତି ସର୍ବାଗ୍ରେ।ଡାକ୍ତର କେବଳ ଜଣେ ପେସାଦାର ବ୍ୟକ୍ତି ନୁହନ୍ତି;ସେ ମାନବତାର ଉପାସକ,ସମାଜର ରକ୍ଷକ ଏବଂ ସଭ୍ୟତାର ନିରବ ନିର୍ମାତା। ତାଙ୍କ ହାତରେ ଥାଏ ବିଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତି,ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଥାଏ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ଓ ହୃଦୟରେ ଥାଏ କରୁଣାର ଅକ୍ଷୟ ଧାରା।ତେଣୁ, ଡାକ୍ତରଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ କେବଳ ଚିକିତ୍ସାଳୟର ଚାରିକାନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ;ଏହା ସମଗ୍ର ସମାଜର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ,ସଂସ୍କୃତି ଓ ସଭ୍ୟତା ସହ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ୧ ତାରିଖରେ ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ଡାକ୍ତର ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଏ।ଏହି ଦିବସ ଭାରତର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଚିକିତ୍ସକ,ଶିକ୍ଷାବିତ୍,ସମାଜସେବୀ,ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଡ଼ା. ବିଧାନ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ମୃତିରେ ପାଳିତ ହୁଏ।ଜଣେ ଦକ୍ଷ ଚିକିତ୍ସକ, ସମାଜସେବୀ ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ସେ ଭାରତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାକୁ ନୂତନ ଦିଗ ଦେଇଥିଲେ।ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଆଜି ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ଡାକ୍ତର ସମାଜ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ।ସେ ୧ ଜୁଲାଇ ୧୮୮୨ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୨ରେ ପରଲୋକଗମନ କରିଥିଲେ।ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ସମନ୍ୱୟ ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଏକ ମହାନ ପ୍ରତୀକରେ ପରିଣତ କରିଛି।୧୯୯୧ ମସିହାରୁ ଭାରତରେ ଏହି ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଉଛି,ଯାହା ଚିକିତ୍ସକ ସମାଜ ପ୍ରତି ଜାତିର କୃତଜ୍ଞତାର ଉତ୍ସବ।ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ୧ ତାରିଖ ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ଡାକ୍ତର ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଏ।ଏହା କେବଳ ଡାକ୍ତର ସମାଜଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବାର ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଅବସର ନୁହେଁ;ବରଂ ମାନବସେବା, କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠା,ବୈଜ୍ଞାନିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ଚିକିତ୍ସା ନୈତିକତାର ଏକ ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବ।
କୋଭିଡ୍–୧୯ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କ ଆତ୍ମତ୍ୟାଗ,ସାହସ ଓ ମାନବିକତାର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦେଖିଥିଲା।ସଂକ୍ରମଣର ଭୟକୁ ଅବହେଳା କରି ସେମାନେ ହସ୍ପିଟାଲ,କୋଭିଡ୍ ୱାର୍ଡ ଓ ଆଇସିୟୁରେ ଅବିରତ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।ଅନେକ ଡାକ୍ତର ନିଜ ଜୀବନକୁ ମଧ୍ୟ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ।ଏହି ଘଟଣା ପ୍ରମାଣ କରିଦେଲା ଯେ ଡାକ୍ତର କେବଳ ଜଣେ ପେଶାଜୀବୀ ନୁହେଁ,ସେ ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ମାନବସେବକ।
ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ଇତିହାସରେ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନର ଯାତ୍ରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାଚୀନ।ଭାରତର ଆୟୁର୍ବେଦ,ଯୋଗ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଚିକିତ୍ସା ପରମ୍ପରା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାଚୀନତମ ଜ୍ଞାନଧାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ।ମହର୍ଷି ଚରକ ଶରୀର,ମନ ଓ ଆତ୍ମାର ସନ୍ତୁଳନକୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ମୂଳ ଭିତ୍ତି ବୋଲି କହିଥିଲେ।ମହର୍ଷି ସୁଶ୍ରୁତ ଶଲ୍ୟଚିକିତ୍ସାରେ ଯେଉଁ ଅସାଧାରଣ ଅବଦାନ ରଖିଥିଲେ, ତାହା ଆଜି ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ଚିକିତ୍ସା ଇତିହାସରେ ଗର୍ବର ସହ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।ଏହି ଐତିହ୍ୟ ଆଜିର ଆଧୁନିକ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନକୁ ମଧ୍ୟ ନୈତିକତା,ସେବା ଓ ମାନବିକତାର ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।
ଡାକ୍ତର ହେବା କେବଳ ଡିଗ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରିବା ନୁହେଁ;ଏହା ଏକ ଆଜୀବନ ସାଧନା।ଅନେକ ବର୍ଷର କଠିନ ପରିଶ୍ରମ, ଅଧ୍ୟବସାୟ,ଗବେଷଣା,ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ ଆତ୍ମନିୟୋଗ ପରେ ଜଣେ ଡାକ୍ତର ସମାଜର ସେବାରେ ନିଜକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମୟର କୌଣସି ବନ୍ଧନ ନାହିଁ।ରାତି ଅଧରେ ଜରୁରୀ ଫୋନ୍ ଆସିଲେ ସେ ଛୁଟି ଯାଆନ୍ତି;ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ ମଧ୍ୟ ହସ୍ପିଟାଲରେ ରହନ୍ତି;ନିଜ ପରିବାରଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ସେ ରୋଗୀଙ୍କ ସହ ବିତାନ୍ତି।ଏହି ତ୍ୟାଗ ହିଁ ଡାକ୍ତର ବୃତ୍ତିକୁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତିଠାରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପ୍ରଦାନ କରିଛି।ଚିକିତ୍ସା ବୃତ୍ତି କେବଳ ଜୀବିକାର ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ;ଏହା ଏକ ମହାନ ସେବାଧର୍ମ।ଡାକ୍ତରଙ୍କ ହାତରେ ଥାଏ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବାର କ୍ଷମତା,ମନରେ ଥାଏ କରୁଣା,ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ହୃଦୟରେ ଥାଏ ମାନବିକତା।ଦିନ-ରାତି,ପର୍ବ-ପର୍ବାଣୀ,ଝଡ଼-ବର୍ଷା କିମ୍ବା ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଏହିପରି ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସେମାନେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ପଛକୁ ହଟନ୍ତି ନାହିଁ। ନିଜ ପରିବାରର ସୁଖ-ସୁବିଧାକୁ ପଛରେ ରଖି ରୋଗୀଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେମାନେ ସର୍ବଦା ନିୟୋଜିତ ରହନ୍ତି।
ଆଧୁନିକ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ଆଜି ଅଭୂତପୂର୍ବ ଉନ୍ନତି କରିଛି। ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି,କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା,ରୋବୋଟିକ ସର୍ଜରୀ, ଟେଲିମେଡିସିନ ଓ ଜିନ୍-ଭିତ୍ତିକ ଚିକିତ୍ସା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାକୁ ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ କରିଛି।କିନ୍ତୁ ଯନ୍ତ୍ର କେବେ ମାନବିକତାର ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।ରୋଗୀର ମନୋବଳ ବଢ଼ାଇବା, ସହାନୁଭୂତିର ସହ କଥା ହେବା ଓ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେବା ପ୍ରଭୃତି ଏହିସବୁ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଜଣେ ଆଦର୍ଶ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ।
ଆଜିର ସମୟରେ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ର ଅନେକ ଆହ୍ୱାନର ସମ୍ମୁଖୀନ।ବଢ଼ୁଥିବା ଜନସଂଖ୍ୟା,ନୂତନ ରୋଗ, ଜୀବନଶୈଳୀଜନିତ ଅସୁସ୍ଥତା,ମାନସିକ ଚାପ,ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ଓ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାର ଅଭାବ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ।ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସରକାର,ଡାକ୍ତର,ନର୍ସ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର୍ମୀ ଓ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କର ସମନ୍ୱିତ ପ୍ରୟାସ ଆବଶ୍ୟକ।
ଡାକ୍ତର ଓ ରୋଗୀଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ପରସ୍ପର ସମ୍ମାନ,ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା ଓ ସହଯୋଗ ହିଁ ସଫଳ ଚିକିତ୍ସାର ମୂଳ ଆଧାର।ରୋଗୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ପାଳନ କରିବା,ଅନାବଶ୍ୟକ ଔଷଧ ସେବନରୁ ବିରତ ରହିବା ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଜାତୀୟ ଡାକ୍ତର ଦିବସ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ ଯେ ସୁସ୍ଥ ସମାଜ ହେଉଛି ସମୃଦ୍ଧ ରାଷ୍ଟ୍ରର ମୂଳଦୁଆ।ଜଣେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଡାକ୍ତର ଯେ କେବଳ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରନ୍ତି ତାହା ନୁହେଁ, ସେ ଆଶା,ସାହସ ଓ ନୂତନ ଜୀବନର ସଞ୍ଚାର କରନ୍ତି।ମଣିଷର ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବାଠାରୁ ବଡ଼ ଧର୍ମ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସେବା ସେହି ମହାଧର୍ମର ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତୀକ।
ତେଣୁ,ଏହି ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ଆସନ୍ତୁ,ଆମେ ସମସ୍ତ ଡାକ୍ତର,ନର୍ସ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର୍ମୀଙ୍କୁ କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇବା,ଚିକିତ୍ସା ନୈତିକତାକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଓ ଏକ ସୁସ୍ଥ,ସଚେତନ,ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଭିତ୍ତିକ ବିଶ୍ୱ ସମାଜ ଗଠନ ପାଇଁ ସଙ୍କଳ୍ପବଦ୍ଧ ହେବା।
ମାର୍ଫତ୍,ଡ.ଅନୁପମା ମିଶ୍ର,
ଦେବାନୁ ଭବନ,ଏସ୍ ବି ଆଇ ଏଟିଏମ୍ ମିଶ୍ର ଲେନ୍,
ଆନନ୍ଦ ନଗର,କାଠଗଡ଼ା,ଢ଼େଙ୍କାନାଳ। ପିନ୍ :୭୫୯୦୦୧
ଇମେଲ୍ : anupamdebashis@gmail.com
debisirscience@gmail.com
