ଜୀବନ
ବଙ୍ଗଳା ଶ୍ରୀ
ସଂସାର ମଧ୍ୟରେ ସକଳ ଜୀବନ
ଥାଏ ନିଜ କଳେବରେ
ତାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଶକ୍ତିନାହିଁ କାର
ନିଜ ନେତ୍ରେ ମାତ୍ର ଥରେ|୧|
ଉପଲବ୍ଧ ତାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର
ବଞ୍ଚି ଥିବା ଯାଏ ପ୍ରାଣୀ
ଜ୍ଞାନୀ କି ଅଜ୍ଞାନ ଦୃଶ୍ୟର ବାହାର
ନପାରନ୍ତି କେବେଜାଣି|୨|
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର ଗୁଢ଼ତମତତ୍ତ୍ଵ
ଜୀବନଅଦୃଶ୍ୟ ଜ୍ଞାନ
କଳ୍ପନା ସାଗର ମହା କଳ୍ପସିନ୍ଧୁ
ବିଜ୍ଞଜନଦିବ୍ୟମାନ|୩|
ଜୀବନ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେହେଁ ଜଗତେ
ପ୍ରାଣୀ ଦେହେ ଲୁଚି ଥାଏ
ଯେତେଚାହିଁଲେବି ଇଛୁକ ଲୋକର
ଇଚ୍ଛାରେ କେବେ ନଥାଏ|୪|
ନାରୀର ଫୁଲରୁ କିବା ବୃକ୍ଷଲତା
ମଧ୍ୟେ ହୁଏ ଉତ ପନ
କୋଟିକୋଟି ପ୍ରାଣୀ ଗର୍ଭାଶୟେ ଥାଏ
ଦିବ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଜୀବନ|୫|
ପ୍ରକୃତି ପୁରୁଷ ଅଦ୍ଭୁତ ମୀଳନେ
ଜନ୍ମହୁଏ ସନ୍ତାନର
ଏହିପରି ଯେତେ ଚାଲିଛି ବନ୍ଧନ
ତହିଁ ଜନମିଛି ନର|୬|
ଜନମ ମରଣ ବାଳ ବୃଦ୍ଧା ଯୁବା
ଯୁବକ ଯୁବତୀ କାଳେ
ଜୀବନ ଯୌବନ ହେଲେ ଆଗମନ
ଜୀବ ଖେଳେ ତାଳେ ତାଳେ|୭|
କୀଟରୁ ପତଙ୍ଗ ଲତାରୁ ପାଦପ
ତରୁ ତୃଣ ଫୁଲଫଳେ
ସଜୀବ ଜୀବନ ନିତି ଲୀଳା କରେ
ଜୀବନଟା ପଳେପଳେ|୮|
ଜଳେ ସ୍ଥଳେ ନଭେ ଶୂନ୍ୟସମୀରଣେ
ମାଟି ଅଛି ଯେଉଁ ସ୍ଥାନେ
ସେହିସେହି ସ୍ଥାନେ ଜୀବନ ସମ୍ଭବ
ଦିବ୍ୟରୂପେ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନେ||୯|
ଜୀବନଟା ଏକ ପ୍ରଭୁଖେଳ ଘର
ରମଣିୟ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ
ତା ଭିତରେ ନିତି ବିହାର କରନ୍ତି
ପଞ୍ଚଦେବ ପାଞ୍ଚ ପଞ୍ଚ|୧୦|
ଜୀବନକୁ କେବେ ଦେଖି ହୁଏ ନାହିଁ
ଛୁଇଁ ହୁଏ ନିଜ ହାତେ
ସେ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକତି ଜଗତେ
ଚାଲେ ନାହିଁ କାହା ସାଥେ|୧୧|
ସବୁସ୍ଥାନେ ଥାଏ କେଉଁଠି ନଥାଏ
ଜୀବନଟା ମନୋହର
ସବୁ ଗଢେ ସିଏ ସବୁଭାଙ୍ଗେସିଏ
ଜୀବନଟା ଖେଳଘର|୧୨|
ସଂସାର ଭିତରେସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରାଣ
ସମାନ ଅଟଇ ଭାଇ
କିଛି ଦିନ ଖେଳେ ଶରୀର ଭିତରେ
କ୍ଷଣେ ଯାଏ ସେ ଉଭାଇ|୧୩|
ଜୀବନର ତତ୍ତ୍ଵ ଅତି ଚମତ୍କାର
ରାତିର ସପନଖେଳ
ଦିନରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଛାଇ ଲେଉଟାର
ଅନ୍ଧକାର ଦିବ୍ୟ ମେଳ|୧୪|
ଜୀବନ ଶରୀରେ ଖେଳୁଥିବା ଯାଏ
ହୋଇଥାଏ ଆପଣାର
ଘଟ ଛାଡ଼ି ଗଲେ ହୋଇଯାଏ ଦିନେ
ଦୁନିଆର ଆରପାର|୧୫|
ଶ୍ରୀ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାନ୍ତ
ତମ୍ବା ହରା
ହରି ଚନ୍ଦନ ପୁର , କେନ୍ଦୁଝର
