ଆଜିର ଦିବସର ଅନୁଚିନ୍ତା: ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରେ ଏପ୍ରିଲ୍ ୫ ତାରିଖ : ଜ୍ଞାନ,ମାନବତା ଓ ସମନ୍ୱୟର ପଥରେ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ
ଡକ୍ଟର ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର
ସମୟର ସ୍ରୋତ ନିରନ୍ତର ଓ ଅବିରତ।ପ୍ରତିଟି ଦିନ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣିଥାଏ ନୂତନ ସମ୍ଭାବନା,ଆଉ ତା ସହିତ ଗତକାଲର ସ୍ମୃତିମାଳା।ସମୟର ସ୍ରୋତରେ ପ୍ରତିଟି ଦିନ ଏକ ନୂତନ ସ୍ମୃତି ଓ ଶିକ୍ଷା ନେଇ ଆସିଥାଏ।ଆଜି ଏପ୍ରିଲ୍ ୫ ତାରିଖ। ବିଶ୍ୱ,ଭାରତ ଓ ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ଏହି ଦିନଟି ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାର ସାକ୍ଷୀ।କାଳର ଅବିରତ ଧାରାରେ ଏପ୍ରିଲ୍ ୫ ଏକ ସାଧାରଣ ତାରିଖ ନୁହେଁ,ବରଂ ଇତିହାସ,ସଂସ୍କୃତି ଓ ଜ୍ଞାନର ସଂଧିସ୍ଥଳ।ଏପ୍ରିଲ୍ ୫ ତାରିଖ ଏହି ଦୁଇର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମନ୍ୱୟ—ଏକପଟେ ସଂଘର୍ଷର ବ୍ୟଥା ଓ ଗାଥା,ଅନ୍ୟପଟେ ସଫଳତାର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ଅଧ୍ୟାୟ।ଏହି ଦିବସ ଜ୍ଞାନ,ମାନବତା ଓ ସମନ୍ୱୟର ପଥରେ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସସବୁକୁ ଆବିଷ୍କାର କରେ। ଏହି ଦିନ ଜ୍ଞାନ,ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସମନ୍ୱୟ ହିଁ ପ୍ରଗତିର ପ୍ରକୃତ ପରିଭାଷା ବୋଲି ଦୃଢତାର ସହ ପ୍ରମାଣିତ କରେ।
ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଦିନଟି ଅନେକ ସ୍ମୃତିମୟ ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଆମକୁ ସଚେତନ କରେ।ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ “ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିବେକ ଦିବସ” ଭାବେ ପରିଚିତ ଏହି ଦିନ ମାନବତା,ନୈତିକତା ଓ ସମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱର ପ୍ରତି ସ୍ମରଣ କରାଏ।୧୬୧୪ ମସିହାରେ ପୋକାହୋଣ୍ଟାସ ଏବଂ ଜନ୍ ରୋଲଫ୍ ଙ୍କ ବିବାହ ସଂସ୍କୃତିର ସମ୍ମିଳନ ଓ ସମ୍ବାଦର ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଉଦାହରଣ।ଏହା ଆମକୁ ସୂଚନା ଦେଉଛି ଯେ ସମ୍ପର୍କ ଓ ସହଯୋଗ ସଂଘର୍ଷକୁ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିପାରେ।ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସକୁ ଦେଖିଲେ,୧୭୨୨ ମସିହାରେ ଆଜିର ଦିନରେ ୟୁରୋପୀୟ ଅନ୍ୱେଷଣକାରୀ ଜାକବ୍ ରୋଗେଭିନ୍ ‘ଇଷ୍ଟର ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ’ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ।।ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଦିଗରେ,୧୯୭୩ ମସିହାରେ ମାର୍ଟିନ୍ କୁପର୍ ଙ୍କ ପ୍ରଥମ ମୋବାଇଲ୍ କଲ୍ ଆଧୁନିକ ଯୋଗାଯୋଗ ବିପ୍ଲବର ଆରମ୍ଭ ସୂଚିତ କରିଥିଲା।ଏହି ଛୋଟ ପଦକ୍ଷେପ ଆଜିର ବିଶାଳ ଡିଜିଟାଲ୍ ବିଶ୍ୱର ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଛି।ତା’ପରେ ଜୋସେଫ୍ ଲିଷ୍ଟର୍ ଙ୍କ ଜନ୍ମ ଆଧୁନିକ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନରେ ଏକ ବିପ୍ଲବ ଆଣିଥିଲା।ତାଙ୍କ ଆଣ୍ଟିସେପ୍ଟିକ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଅନେକ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ମୂଳ ଭୂମିକା ନେଇଛି।
ଭାରତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଜିର ଦିନଟି ‘ଜାତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ଦିବସ’ ଭାବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୌରବମୟ।୧୯୧୯ ମସିହାରେ ‘ଏସ୍.ଏସ୍. ଲୟଲଟି’ ମୁମ୍ବାଇରୁ ଲଣ୍ଡନ ଯାତ୍ରା କରି ଭାରତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ନୌପରିବହନରେ ଏକ ନୂତନ ଦିଗ ଉନ୍ମୋଚନ କରି ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।ଏହା ଭାରତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ଶକ୍ତି ଓ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତାର ପ୍ରତୀକ।ବ୍ରିଟିଶ୍ ଆଧିପତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଥିଲା ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଓ ସ୍ଵାଭିମାନର ଏକ ସାହସିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା।ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାକୁ ଓଲଟାଇଲେ,୧୯୩୦ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦାଣ୍ଡି ଯାତ୍ରା ଏହି ସମୟରେ ଏକ ନୂତନ ମୋଡ଼ ନେଇଥିଲା।ଏହା କେବଳ ଲୁଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ନୁହେଁ,ଏହା ଥିଲା ଅହିଂସାର ଶକ୍ତିରେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବାର ଏକ ଅଭୁତପୂର୍ବ ଆନ୍ଦୋଳନ,ଯାହାକି ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଅହିଂସା ଅସ୍ତ୍ର ପାଲଟିଥିଲା।୧୯୫୭ ମସିହାରେ କେରଳରେ ଇ.ଏମ୍.ଏସ୍ ନମ୍ବୁଦ୍ରିପାଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗଠିତ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ସରକାର ବିଶ୍ୱ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ନୂତନ ପରିଭାଷା ଦେଇଥିଲା।ସମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ସମାନତାର କ୍ଷେତ୍ରରେ,ଆଜି ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ଉପ-ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ଦଳିତ ନେତା ବାବୁ ଜଗଜ୍ଜୀବନ ରାମଙ୍କ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ।ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ।‘ସମତା ଦିବସ’ ଭାବେ ପାଳିତ ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ ଯେ ସମାଜର ସମସ୍ତ ବର୍ଗ ପାଇଁ ସମାନ ଅଧିକାର ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ହେଉଛି ଆମର ପ୍ରଥମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
ଓଡ଼ିଶା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ସମୟଟି ଅସ୍ମିତା ଓ ଆତ୍ମଚେତନାର ଅବଧି।ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗଜପତି ମହାରାଜା, ମଧୁବାବୁ ଓ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ତ୍ୟାଗ ଆମକୁ ଆଜିମଧ୍ୟ ପ୍ରେରିତ କରେ।ଓଡ଼ିଶାର ବରପୁତ୍ର ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଆମକୁ ଦେଶପ୍ରେମରେ ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ କରେ।ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବରେ, ବସନ୍ତ ଋତୁର ଏହି ସମୟ ନୂତନତ୍ୱ,ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ।ପ୍ରକୃତି ଯେପରି ନୂତନ ରୂପ ଧାରଣ କରେ,ସେପରି ଆମେ ମଧ୍ୟ ଆମ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ନବୀକୃତ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପରିଶେଷରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ସମୟ ବଦଳିଯାଏ,କିନ୍ତୁ ଇତିହାସ ସର୍ବଦା ଜୀବନ୍ତ ରହେ। ଏପ୍ରିଲ୍ ୫ ତାରିଖ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଦିନ—ଯେଉଁଦିନ ଇତିହାସ,ବିଜ୍ଞାନ,ସଂସ୍କୃତି ଓ ସମାନତାର ଧାରା ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି।ଇତିହାସ ଆମକୁ କେବଳ ଗତକାଲି ଦେଖାଏ ତାହା ନୁହେଁ,ଆଗାମୀ ପଥକୁ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକିତ କରେ।ତେବେ ଆସନ୍ତୁ,ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଦିନରୁ ପ୍ରେରଣା ଗ୍ରହଣ କରି ଆମର ସାମୁଦ୍ରିକ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା ଓ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ସମାଜ ଗଠନ ପାଇଁ ସଙ୍କଳ୍ପବଦ୍ଧ ହେବା।ଜ୍ଞାନ,ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସମନ୍ୱୟ ହିଁ ପ୍ରଗତିର ପ୍ରକୃତ ପରିଭାଷା।ତେଣୁ,ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆମର ସାମୁଦ୍ରିକ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା ମାଧ୍ଯମରେ ଓ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ସମାଜ ଗଠନ ପାଇଁ ସଙ୍କଳ୍ପବଦ୍ଧ ହେବା।ଜ୍ଞାନ,ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସମନ୍ୱୟ ହିଁ ପ୍ରଗତିର ପ୍ରକୃତ ପରିଭାଷା ବୋଲି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିପାରିବା।
ଡ଼ା. ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର,
✉️ debisirscience@gmail.com
/ debiprasadmishra085@gmail.com
