ଆଜିର ଦିବସର ଅନୁଚିନ୍ତା: (ଗୁରୁବାର)ଏପ୍ରିଲ୍ ୨ ତାରିଖ :
ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ ଓ ସାମାଜିକ ସେବାର ସଂକଳ୍ପ-ଏକ ଐତିହାସିକ,ସାଂସ୍କୃତିକ ସମନ୍ୱୟ,
ଡ଼ା. ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର,
ସମୟର ଚକ୍ରରେ ପ୍ରତିଟି ଦିନ ନିଜ ସହିତ କିଛି ନା କିଛି ଅନନ୍ୟ ସ୍ମୃତି,ସଂଘର୍ଷ ଓ ସଫଳତାର କାହାଣୀ ବହନ କରି ଆସିଥାଏ।ସମୟର ଅବିରତ ଧାରାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ଏକ ନୂଆ ପୃଷ୍ଠା ଲେଖିଯାଏ।କେବଳ ତାରିଖ ଓ ସଂଖ୍ୟାରେ ଯାହାକୁ ଆମେ ଚିହ୍ନଟ କରୁଥାଉ,ସେହି ଦିନଗୁଡ଼ିକ ଅସଂଖ୍ୟ ସ୍ମୃତି,ସଂଘର୍ଷ,ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ସଫଳତାର ସଂଗ୍ରହ।ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ଏହି ଧାରାରେ ଏକ ଅର୍ଥବହନ କରୁଥିବା ଦିବସ।ଆଜି ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସର ଦ୍ୱିତୀୟ ତାରିଖ।ଗତକାଲି ଆମେ ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ‘ଉତ୍କଳ ଦିବସ’ ପାଳନ କରି ନିଜର ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଗୌରବଗାନ କରିଛୁ।ଆଜିର ଏହି ଦିନଟି ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସ,ଭାରତୀୟ ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ସାହିତ୍ୟିକ ଆକାଶରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରେ।ଆଜିର ଦିନ ସେହି ଅନୁଭୂତିକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇ ମାନବତା,ଜ୍ଞାନ ଓ ସାମାଜିକ ସଚେତନତାର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମନ୍ୱୟ ରୂପେ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦିବସ ପାଳନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଚାର କଲେ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨ ତାରିଖର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଆମେ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ବୁଝିପାରିବା—ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଚେତନତା,ଐତିହାସିକ ଘଟଣାବଳୀ ଓ ସାହିତ୍ୟ-ସାଂସ୍କୃତିକ ଚେତନା।ଏହି ତିନିଟି ଧାରା ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ଏହି ଦିନକୁ କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ତାରିଖ ରହିବାକୁ ଦେଉନାହିଁ,ବରଂ ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଓ ଚିନ୍ତନୀୟ ଦିବସରେ ପରିଣତ କରେ।
ପ୍ରଥମେ ଆସନ୍ତୁ ଆମେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ଏହି ଦିନର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ବିଚାର କରିବା।ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଚେତନତା ଆଜିର ଦିନଟି ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଦୁଇଟି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ପାଇଁ ପାଳିତ ହୁଏ।ପ୍ରଥମଟି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶିଶୁ ପୁସ୍ତକ ଦିବସ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ହାନ୍ସ କ୍ରିଷ୍ଟିଆନ୍ ଆଣ୍ଡରସନ୍ ଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ଅବସରରେ ୧୯୬୭ ମସିହାରୁ ଏହି ଦିବସ ପାଳିତ ହୋଇଆସୁଛି।ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଠନ ଅଭ୍ୟାସ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରସାର କରିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।ଶିଶୁମାନେ ଜାତିର ଭବିଷ୍ୟତ୍—ଏହି ସରଳ ସତ୍ୟକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଠନ ଅଭ୍ୟାସ ଗଢ଼ି ତୋଳିବା ଏହି ଦିବସର ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷ୍ୟ।ପୁସ୍ତକ କେବଳ ଜ୍ଞାନର ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ;ଏହା ଚିନ୍ତନର ପରିସରକୁ ବିସ୍ତାର କରେ, କଳ୍ପନାଶକ୍ତିକୁ ସଚେତନ କରେ ଓ ମାନବୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଉନ୍ନତ କରେ।ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଆଜିର ଦିନ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ ଯେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ପଢ଼ିବାର ଅଭ୍ୟାସ ଅବିକଳ ରଖିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ।ବିଶ୍ୱ ଅଟିଜିମ୍ ସଚେତନତା ଦିବସ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ଦ୍ୱାରା ୨୦୦୭ ମସିହାରୁ ଏହି ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଉଛି।ଅଟିଜିମ୍ ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରମ୍ ଡିଜଅର୍ଡର ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସାଧାରଣତଃ ସାମାଜିକ ଆଚରଣ ଓ ସଂପ୍ରେଷଣରେ ଅଲଗା ଧରଣର ପ୍ରତିଭା ଓ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଇଥାନ୍ତି।ସମାଜରେ ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମବେଦନା, ସ୍ୱୀକୃତି ଓ ସମାନ ଅଧିକାରର ସୁନିଶ୍ଚିତତା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।‘ଲାଇଟ୍ ଇଟ୍ ଅପ୍ ବ୍ଲୁ’ ଅଭିଯାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଦିନ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ପ୍ରତୀକତା ସହ ପାଳିତ ହୁଏ,ଯାହା ସାନ୍ତ୍ୱନା, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ସହାନୁଭୂତିର ପରିଚୟ ଦେଉଛି।ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ ସମାଜର ପ୍ରଗତି କେବଳ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶରେ ନୁହେଁ,ବରଂ ସମାନତା ଓ ମାନବିକତାରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ଐତିହାସିକ ଘଟଣାବଳୀଗୁଡ଼ିକ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଆମେ ଦେଖିବା ଯେ ଭାରତ ଓ ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠା ଓଲଟାଇଲେ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨ ତାରିଖରେ ଅନେକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ୧୯୭୦ ମସିହାରେ – ମେଘାଳୟର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଆଜିର ଦିନରେ ମେଘାଳୟ ଆସାମ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା।ଏହା ଭାରତର ଫେଡେରାଲ୍ ଗଠନରେ ଏକ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ଥିଲା,ଯାହା ଅଞ୍ଚଳୀୟ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲା।ଏହା ଆମକୁ ସୂଚିତ କରେ ଯେ ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ହିଁ ଭାରତର ମୂଳ ଶକ୍ତି।୧୯୮୪ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶଚାରୀ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ପାଇଲଟ୍ ରାକେଶ ଶର୍ମା ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘର ସୋୟୁଜ୍ ଟି-୧୧ ମିଶନ୍ ଜରିଆରେ ମହାକାଶକୁ ଯାତ୍ରା କରି ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ହେବାର ଗୌରବ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।ତାଙ୍କର ସେହି ଐତିହାସିକ କଥା—“ସାରେ ଜହାଁ ସେ ଅଚ୍ଛା”—ଆଜି ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟର ହୃଦୟକୁ ଗର୍ବରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ।ଏହି ଘଟଣା କେବଳ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉନ୍ନତିର ପ୍ରତୀକ ନୁହେଁ,ବରଂ ଏହା ଦେଶର ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ ସ୍ୱପ୍ନ ସାକାର ହେବାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ।୨୦୧୧ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱକପ୍ ବିଜୟ ଯୋଗୁଁ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ପ୍ରେମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଦିନ,କାରଣ ଏହି ଦିନ ମହେନ୍ଦ୍ର ସିଂ ଧୋନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଆଇସିସି ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିଥିଲା।ଏହା କେବଳ ଏକ କ୍ରୀଡ଼ା ସଫଳତା ନୁହେଁ,ବରଂ ଏହା ଏକତା, ପରିଶ୍ରମ ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ଜୀବନ୍ତ ଉଦାହରଣ।ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ମୃତି ଓ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଆମେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବା ଯେ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏହି ଦିନଟି ଦୁଃଖ ଓ ଗୌରବର ସମନ୍ୱୟ।ପ୍ରତିଭାବାନ ସାହିତ୍ୟିକ ସାତକଡ଼ି ହୋତାଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିବସ ମଧ୍ୟ ଆଜି।ଓଡ଼ିଆ କଥା ସାହିତ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ।ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟ ସୃଜନ ଓଡ଼ିଆ କଥା ସାହିତ୍ୟକୁ ଏକ ନୂଆ ମାର୍ଗ ଦେଇଥିଲା।ସେ ମାନବୀୟ ଅନୁଭୂତିକୁ ସହଜ ଭାଷାରେ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତ କରି ପାଠକମାନଙ୍କ ମନକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ।ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଆମକୁ ନିଜ ସାହିତ୍ୟିକ ମୂଳ୍ୟବୋଧକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ ଓ ନୂତନ ପିଢ଼ୀକୁ ସୃଜନଶୀଳତାରେ ପ୍ରେରିତ କରେ।ସେହିପରି ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ଶିଳ୍ପ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ଦିନ ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କରେ ସାରସ୍ୱତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥାଏ।ଆଧୁନିକତାର ଝଞ୍ଜାରେ ପାରମ୍ପରିକ ମୂଳ୍ୟବୋଧ ଅନେକ ସମୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇପଡ଼ୁଛି,ଏହିପରି ସମୟରେ ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ।ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱମାନଙ୍କର ଜୟନ୍ତୀ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିବସ ପାଳନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ୍ ଶାସନ ବିରୋଧୀ ସଂଗ୍ରାମୀ ଟି.ବି.କୁନ୍ହା ୧୮୯୧ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।ସେ ଗୋଆର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ନାୟକ ଥିଲେ।ସେହିପରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତର ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିନେତା ଅଜୟ ଦେବଗନ୍ ଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଆଜି ଜନ୍ମଦିନ।ଯିଏ ଭାରତୀୟ ସିନେମାକୁ ଅନେକ ସ୍ମରଣୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଦେଇଛନ୍ତି।ମୃତ୍ୟୁର ଦୁଃଖଦ ସ୍ମୃତିଚାରଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିଲେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ତଥା ଦିଲ୍ଲୀର ପ୍ରଥମ ମେୟର ଆସଫ ଅଲ୍ଲୀ ୧୯୫୩ ମସିହା ଆଜିର ଦିନରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।ଯିଏ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଢାଞ୍ଚା ଗଠନରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ରଖିଥିଲେ।ଏହି ଦିବସ ମାନବିକ ସମ୍ବେଦନା, ବୌଦ୍ଧିକ ଉନ୍ନତି ଓ ଜାତୀୟ ଗୌରବର ଏକ ସଂଗମ ସ୍ଥଳ।ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ଜନ କରିବା,ସମାଜ ସେବାରେ ନିଜକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଓ ମାନବତାର ପଥରେ ଅଗ୍ରସର ହେବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ।
ପରିଶେଷରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ,ଏପ୍ରିଲ୍ ୨ ତାରିଖ କେବଳ ଏକ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ତାରିଖ ନୁହେଁ,ଏହା ମାନବିକ ସମ୍ବେଦନା (ଅଟିଜିମ୍),ବୌଦ୍ଧିକ ବିକାଶ (ଶିଶୁ ପୁସ୍ତକ) ଏବଂ ଜାତୀୟ ଗୌରବର (ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା ଓ କ୍ରିକେଟ୍) ର ଏକ ସଙ୍ଗମ ସ୍ଥଳ।ତେବେ ଆସନ୍ତୁ,ଆଜିର ଏହି ଦିନକୁ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ ଓ ସାମାଜିକ ସେବାର ସଂକଳ୍ପ ସହ ପାଳନ କରିବା।
ସମୟର ଚକ୍ର ନିରନ୍ତର ଘୂରୁଛି,କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଆମକୁ କିଛି ନା କିଛି ଶିଖାଏ।ଏପ୍ରିଲ୍ ୨ ତାରିଖ ଆମକୁ ସେହି ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛି ଯେ—ଜ୍ଞାନର ମୂଲ୍ୟ,ସମାନତାର ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ଜାତୀୟ ଗର୍ବର ମହତ୍ତ୍ୱ।ତେବେ ଆସନ୍ତୁ,ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଦିନକୁ ଏକ ନୂତନ ସଂକଳ୍ପ ସହ ପାଳନ କରିବା—ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ପଢ଼ିବାରେ ପ୍ରେରିତ କରିବା,ବିଶେଷ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଓ ନିଜ ଦେଶ ଓ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରତି ଗର୍ବବୋଧକୁ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ କରିବା।ଏହାହିଁ ହେଉଛି ଆଜିର ଦିବସର ଚରମ ସାର୍ଥକତା।
ଡ଼ା. ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର,
✉️ debisirscience@gmail.com
/ debiprasadmishra085@gmail.com
