ଆଜିର ଦିବସର ଅନୁଚିନ୍ତା : ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖ : କାଳର କାନଭାସ୍ ରେ ବିଜ୍ଞାନର ଅଭିଯାନ,ଜ୍ଞାନର ମହିମା ଓ ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣର କାଳଜୟୀ ସଂକଳ୍ପ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନୁଚିନ୍ତା
ଡା.ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର,
ସମୟର ଅନନ୍ତ ପ୍ରବାହରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ନିଜ ଗର୍ଭରେ କିଛି ଅଭୁଲା ସ୍ମୃତି,ଐତିହାସିକ ଘଟଣା ଓ ମାନବୀୟ ଉପଲବ୍ଧିକୁ ସାଇତି ରଖିଥାଏ।ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଦିନ।
ବିଶ୍ୱ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୧୯୫୭ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ଇତିହାସରେ ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ଦିନ। ସେହିଦିନ ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପୁଟନିକ୍-୨ ମହାକାଶଯାନ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା।ଏହି ମହାକାଶଯାନରେ ଲାଇକା ନାମକ ଏକ କୁକୁରକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା।ଲାଇକା ହେଉଛି ପୃଥିବୀର କକ୍ଷପଥରେ ପରିକ୍ରମା କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରାଣୀ।ଏହି ଅଭିଯାନ ମାନବର ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଜୈବିକ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣାର ଏକ ନୂତନ ଦିଗ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଥିଲା।ତେବେ ଏହି ଯାତ୍ରାର ଏକ ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ଦିଗ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।ଲାଇକାର ମହାକାଶଯାନ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହୋଇନଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍କ୍ଷେପଣର କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ତାହାର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖକୁ ୟୁନେସ୍କୋ ପକ୍ଷରୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜୈବମଣ୍ଡଳ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ।୨୦୨୧ ମସିହାରେ ୟୁନେସ୍କୋର ୪୧ତମ ସାଧାରଣ ଅଧିବେଶନରେ ଏହି ଦିବସର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା।ଜୈବ ବିବିଧତାର ସୁରକ୍ଷା,ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦର ସୁବିବେଚିତ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ପରିବେଶ ସହିତ ମାନବ ସମାଜର ସହାବସ୍ଥାନ ଏହି ଦିବସର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।ଜୈବମଣ୍ଡଳ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ କେବଳ ଜଙ୍ଗଲ,ପାହାଡ଼,ନଦୀ ଓ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ନୁହେଁ; ଏହା ପ୍ରକୃତି ଓ ମାନବ ସମାଜ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳିତ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ଜୀବନ୍ତ ପରୀକ୍ଷାଗାର।ଓଡ଼ିଶାର ଶିମିଳିପାଳ ଜୈବମଣ୍ଡଳ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ଆମ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ଐତିହ୍ୟ।ଏହାର ଜୈବ ବିବିଧତା,ବନ୍ୟଜୀବ ଓ ପରିବେଶୀୟ ସନ୍ତୁଳନର ସୁରକ୍ଷା କେବଳ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏକ ନୈତିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
ଭାରତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୧୯୩୩ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ଶାନ୍ତିନିକେତନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଓ ନୋବେଲ ବିଜେତା ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ କୁମାର ସେନ।୧୯୯୮ ମସିହାରେ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଅର୍ଥନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ମୌଳିକ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ଅର୍ଥନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ସ୍ମାରକୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ।ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ,ଅସମାନତା,ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ମାନବ ବିକାଶ ସମ୍ପର୍କରେ ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଏକ ନୂତନ ଦିଗ ପ୍ରଦାନ କରିଛି।ତାଙ୍କ ମତରେ ଉନ୍ନତିର ପ୍ରକୃତ ମାପକାଠି କେବଳ ଜାତୀୟ ଆୟ ବା ଅର୍ଥନୈତିକ ସମୃଦ୍ଧି ନୁହେଁ;ବରଂ ମଣିଷର ଶିକ୍ଷା,ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ,ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ସୁଯୋଗର ପରିବ୍ୟାପ୍ତି ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବିକାଶର ପରିଚୟ।ତାଙ୍କର ଏହି ମାନବକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଆଜି ମଧ୍ୟ ସମାଜ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ।୧୯୦୬ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନୟ ଜଗତର ଅନ୍ୟତମ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ପୃଥ୍ୱୀରାଜ କପୁର। ଭାରତୀୟ ନାଟ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତର ବିକାଶରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ।ମଞ୍ଚ ଅଭିନୟକୁ ଜନମାନସର ନିକଟତର କରିବା ସହିତ ୧୯୪୪ ମସିହାରେ ସେ ପୃଥ୍ୱୀ ଥିଏଟର୍ସ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ପ୍ରତିଭା,ଶୃଙ୍ଖଳାବୋଧ ଓ ନାଟ୍ୟକଳା ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଇତିହାସରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି। ପଦ୍ମଭୂଷଣ ଓ ଦାଦାସାହେବ ଫାଲ୍କେ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ଏହି କଳାସାଧକଙ୍କ ଜୀବନ ନୂତନ ପିଢ଼ିର କଳାକାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରେରଣା।
ଓଡ଼ିଶା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ଇତିହାସ,ସାହିତ୍ୟ,କଳା,ସଂସ୍କୃତି ଓ ସମାଜ ସଂସ୍କାରର ପରମ୍ପରା ଆମକୁ ସଦାସର୍ବଦା ଉଚ୍ଚତର ଚିନ୍ତନ ଓ ମାନବୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ପଥ ଦେଖାଇ ଆସିଛି। ଉତ୍କଳର ମାଟି ଅନେକ ମହାନ ମନୀଷୀ,ସାହିତ୍ୟସାଧକ, ବିଜ୍ଞାନମନସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଓ ସମାଜସେବୀଙ୍କ ସାଧନାରେ ସମୃଦ୍ଧ। ସେହି ଗୌରବମୟ ପରମ୍ପରାକୁ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ସାମୂହିକ ଦାୟିତ୍ୱ।
ଆଜିର ଦିବସର ଅନୁଚିନ୍ତା ସମ୍ପର୍କରେ ଅନୁଶୀଳନ କଲେ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖର ଐତିହାସିକ ସ୍ମୃତି ଆମକୁ ଏକ ଗଭୀର ଜୀବନଦର୍ଶନର ସମ୍ମୁଖୀନ କରାଏ। ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ ଆମକୁ ଅସୀମ ଆକାଶର ସମ୍ଭାବନା ଦେଖାଏ,ଅର୍ଥନୀତି ଆମକୁ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ମାନବ କଲ୍ୟାଣର ମାର୍ଗ ଶିଖାଏ,କଳା ଓ ସାହିତ୍ୟ ଆମ ମନରେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଜାଗ୍ରତ କରେ ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ଆମକୁ ସହାବସ୍ଥାନର ମହାନ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ।ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଗତି କେବଳ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁବାରେ ନାହିଁ;ମାଟି ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରକ୍ଷା କରି ମାନବତାର ଉତ୍କର୍ଷ ସାଧନ କରିବାରେ ହିଁ ଏହାର ସାର୍ଥକତା ରହିଛି।ତେବେ ଆସନ୍ତୁ,ଆମେ ସମସ୍ତେ ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖର ଏହି ଐତିହାସିକ ସନ୍ଦେଶକୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରି ଜ୍ଞାନ, ବିଜ୍ଞାନ,ମାନବିକତା ଓ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ଜୀବନର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା।ଅତୀତର ଅନୁଭବରୁ ଶିକ୍ଷା ନେଇ ବର୍ତ୍ତମାନକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ସୁସ୍ଥ,ସୁନ୍ଦର,ସମତାମୂଳକ,ସଚେତନ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହାବସ୍ଥାନ ଭିତ୍ତିକ ବିଶ୍ୱ ଗଠନରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିବା।ଏହା ହିଁ ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖର କାଳଜୟୀ ଆହ୍ୱାନ ଓ ଆମ ସମୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନୁଚିନ୍ତା।
ଡା.ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର,
