ମତାନ୍ଧ ମଣିଷର ଧର୍ମ
ସାବିତ୍ରୀ ବାଇ କନ୍ୟା ଶିକ୍ଷା ଓ ଦଳିତ ଶିକ୍ଷା
ପାଇଁ ଲଢ଼ୁଥିଲେ ଯେବେ
ତାଙ୍କ ଉପରେ ଗୋବର ଓ ପଥର ତ ଫିଙ୍ଗୁ
ଥିଲେ କିଛି ଲୋକ ତେବେ |୧|
ବାଧ୍ୟ କଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପଟେ ପୃଥିବୀ ବୁଲୁଛି
କହିବା କଥାକୁ
ଗାଲିଲିଓଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରି ଜୋର ଦେଲେ ତା
ଭୁଲ ବୋଲି କହିବାକୁ |୨|
ରାଜା ରାମମୋହନ ଯେତେବେଳେ ସତୀ
ପ୍ରଥାର ବିରୋଧ କରିଲେ
ଜାଣିଛେ ଆମେ କିଛି ସଂକୀର୍ଣ୍ନ ମଣିଷ ତାଙ୍କୁ
ଖୁବ ହଇରାଣ କରିଥିଲେ |୩|
ଈଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗର ଯେତେବେଳେ
ବିଧବା ବିବାହ ପାଇଁ ଲଢ଼ିଲେ
ଜାଣିଛେ ଆମେ କିଛି ସଂକୀର୍ଣ୍ନ ମଣିଷ ତାଙ୍କୁ
ଖୁବ ହଇରାଣ କରିଥିଲେ |୪|
ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀଙ୍କୁ କହିବା ହେ ତୁମେ ସବୁ ଏ
ଅନ୍ଧାରରୁ ପ୍ରକାଶକୁ ଆସ
ମୂର୍ଖାମୀ ନୂହେଁ କି ତାହା ଯିଏ ସବୁ ପିଆଇ
ଥିଲେ ସୋକ୍ରାଟେସଙ୍କୁ ବିଷ |୫|
କହିବା ଆସ ହେ ମିଥ୍ୟାରୁ ତୁମେ ସବୁ
ସତ୍ୟକୁ, ଘୃଣାରୁ ପ୍ରେମକୁ
ଜେଲରେ ପୁରାଅ କିମ୍ବା ଜୀବନରେ ମାରି
ଦିଅନ୍ତି ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ |୬|
ଯଦି ସାଧାରଣ ଲୋକ ମିଥ୍ୟା ଓ ଅନ୍ଧ ବିଶ୍ବାସ
ଭିତରେ ବୁଡି ବସିଥିବ
ଭାବ ହେ ଶାସକ, ରାଜଗଦିରେ ବସି ଲୋକଙ୍କ
ଧନ ଲୁଟି ନେଉଥିବ |୭|
କଷ୍ଟ ଦିଅ କାଳେ କାଳେ ସତ୍ୟ ଉଜାଗର କରୁ
ଥିବା ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ
କ୍ଷମତା, ଧନ ସମ୍ପତ୍ତିର ଲୁଣ୍ଠନ ଓ ବିଳାସମୟ
ଜୀବନ ବନ୍ଦ ନହେବାକୁ |୮|
ଗଢ଼ିବାକୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଓ ପ୍ରେମମୟ ଦୁନିଆ
ତୁମର କେବେ ହେବନି ମନ
ବହୁତ ଭୟ ତୁମର ସତ୍ୟ ଓ ତର୍କକୁ, କଳ୍ପନା
ରୁ ବାସ୍ତବକୁ ଆସିବା ଖାଲି ସ୍ୱପ୍ନ |୯|
ଚିତ୍ତ ରଞ୍ଜନ ନନ୍ଦ
ଜଗତପୁର, କଟକ
