ଯୁଦ୍ଧ ରୋକିବାରେ ପାକିସ୍ତାନର ଚେଷ୍ଟା—କୂଟନୀତିକ ସଫଳତା ନା ନୂତନ ରାଜନୈତିକ ଚାଲ୍ ?
ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ଟଣାଟଣି ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ନିଜକୁ ଏକ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଦୁଇ ଦେଶକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇ କହିଛି ଯେ, ଯଦି ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ସହମତ ହୋଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ଇସ୍ଲାମାବାଦରେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇପାରେ।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ କହାଯାଇଛି ଯେ କିଛି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି, ଯେତେବେଳେ ଇରାନ ଏହାକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ତଥାପି ଦୁଇ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଗୋପନୀୟ ଆଲୋଚନାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅସ୍ୱୀକାର କରାଯାଇନାହିଁ।
ପାକିସ୍ତାନ କାହିଁକି ମଧ୍ୟସ୍ଥ?
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ପାକିସ୍ତାନଙ୍କର ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ—ଦୁହିଁ ଦେଶ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଭଲ ଥିବାରୁ ସେ ଏକ “ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥ” ହୋଇପାରେ। ଏହା ଛଡା, ଖାଡି ଦେଶଗୁଡିକ ସହିତ ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନର ନିକଟତା ରହିଛି।
ପାକିସ୍ତାନ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଚୁପଚାପ ଭାବରେ ଏପରି କୂଟନୀତିକ ଆଲୋଚନାରେ ଭୂମିକା ନେଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି, ଯାହାରୁ ଦୁଇ ପକ୍ଷର ଭରସା ଲାଭ କରିଛି।
ସଫଳତା କେତେ ସମ୍ଭବ?
ଏହି ପ୍ରୟାସ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି। ଯଦି ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ପାକିସ୍ତାନ ମାତ୍ର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଭାବେ ଭୂମିକା ନେବ—କୌଣସି ଚୁକ୍ତିର ଗ୍ୟାରାଣ୍ଟି ଦେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ପୂର୍ବରୁ କତାର ଓ ଓମାନ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆକ୍ରମଣ ହେତୁ ସେଗୁଡିକ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା। ଏହିଥିରୁ ଇରାନର ଆମେରିକା ଉପରେ ଅଭିଶ୍ୱାସ ଅଧିକ ହୋଇଛି।
ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ କଣ ଲାଭ?
ଯଦି ଏହି ତଣାଟଣି କମିଯାଏ, ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ କିଛି ବଡ଼ ଲାଭ ହୋଇପାରେ—
ତେଲ ଓ ଇନ୍ଧନ ଆପୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥିର ହେବ ,
ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଚାପ କମିବ , ଖାଡି ଦେଶରୁ ଆସୁଥିବା ରେମିଟେନ୍ସ ରକ୍ଷିତ ରହିବ ,ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତା ବଢିବ
ହୋର୍ମୁଜ୍ ସ୍ତ୍ରେଟ୍ ବନ୍ଦ ହେବା ଯୋଗୁଁ ତେଲ ବଜାରରେ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପାକିସ୍ତାନ ସହ ଅନେକ ଦେଶକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପାକିସ୍ତାନ ଏକ ଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଭୂମିକା ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଯଦି ସେ ଏହି ମିଶନରେ ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ପାଇଁ ବଡ଼ କୂଟନୀତିକ ସଫଳତା ହେବ।
କିନ୍ତୁ ଆସଲ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ କି ପାକିସ୍ତାନରେ ଭରସା କରି ଏକେ ଟେବୁଲରେ ବସିବେ?
ଏବଂ ଏହି ପ୍ରୟାସ ଯୁଦ୍ଧକୁ ରୋକିପାରିବ କି? ଏହାର ଉତ୍ତର ଆସନ୍ତା କିଛି ଦିନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
