ରାୟଗଡ଼ାର ଆଦିବାସୀ ଆମ୍ବ ଚାଷୀ ଦୁଃସ୍ଥିତିରେ: କେନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ୟା ମାନିଲେ, କିନ୍ତୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ସମାଧାନ ନାହିଁ
ରାୟଗଡ଼ା: ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର କାଶିପୁର ବ୍ଲକର ଆଦିବାସୀ ଆମ୍ବ ଚାଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଗୁରୁତର ଡିସ୍ଟ୍ରେସ୍ ସେଲ୍ ସମସ୍ୟାକୁ ଲୋକସଭାରେ ଏକ ଅନସ୍ଟାର୍ଡ ପ୍ରଶ୍ନ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଠାଯାଇଛି। ଏଥିରେ କୋଲ୍ଡ ଷ୍ଟୋରେଜର ଅଭାବ, ମଣ୍ଡି ମାଧ୍ୟମରେ କ୍ରୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିବା, ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟର କୃଷି ଇନ୍ପୁଟ୍ସ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଇଉନିଟ୍ର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହଜାର ହଜାର ଆଦିବାସୀ ଚାଷୀ ତାଙ୍କ ଉତ୍ପାଦକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ ଦାମରେ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଉତ୍ତରରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କୃଷି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଡିସ୍ଟ୍ରେସ୍ ସେଲ୍ ସମ୍ପର୍କିତ କୌଣସି ଔପଚାରିକ ରିପୋର୍ଟ ମିଳିନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ ସେମାନେ ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ କାଶିପୁର ଅଞ୍ଚଳର ଆଦିବାସୀ ଆମ୍ବ ଚାଷୀମାନେ ଗୁରୁତର ଋତୁସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଓ ପରିବହନ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ। ଏହି ବିରୋଧାଭାସ ଶାସନୀୟ ତ୍ରୁଟିକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ୟାକୁ ମାନାଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ କାରଣରୁ ତାହାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରାଯାଉଛି।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସ୍ୱୀକାର କରିଛି ଯେ ରାୟଗଡ଼ାରେ ଆମ୍ବ ଆଦାୟ ଋତୁ ଦେରିରେ ଆସେ, ଯାହା ବଜାରରେ ଅଧିକ ଆମ୍ବ ପହଞ୍ଚିବା ସମୟ ସହ ମିଳିଯାଏ ଏବଂ ଆଗମନ ସହିତ ଆରମ୍ଭିକ ବର୍ଷା ହେବାରୁ ଦାମ ହ୍ରାସ ଘଟେ। ଆଗୁଆ ବର୍ଷାରେ ଆମ୍ବରେ କଳା ଦାଗ ଓ ଦୋଷ ହେବାରୁ ତାହାର ଗୁଣମାନ କମିଯାଏ, ଯାହା ଚାଷୀଙ୍କର ବାର୍ଗେନିଂ କ୍ଷମତାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରି ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଓ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଶୋଷଣକୁ ବଢ଼ାଏ।
ପଛ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଢାଞ୍ଚା ଭାବେ ଦୁଇଟି କୋଲ୍ଡ ଷ୍ଟୋରେଜ (ମୋଟ କ୍ଷମତା ୫,୬୦୦ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍), ସାତଟି ସୋଲାର କୋଲ୍ଡ ରୁମ୍, ଗୋଟିଏ ହଟ୍ ଓଟର ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ ସୁବିଧା ଏବଂ ଦୁଇଟି ନିୟମିତ ବଜାର କମିଟି ଥିବା କଥା କହାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ କାଶିପୁରର ଛୋଟ ଓ ସୀମାନ୍ତ ଆଦିବାସୀ ଚାଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାସ୍ତବରେ ଉପଲବ୍ଧ କି ନୁହେଁ ଓ ଏହା ଅଞ୍ଚଳର ଆମ୍ବ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ କି ନୁହେଁ—ସେଥିରେ ସ୍ପଷ୍ଟତା ନାହିଁ। ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ନିଶ୍ଚିତ କ୍ରୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିବାରୁ ଚାଷୀମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ଡିସ୍ଟ୍ରେସ୍ ସେଲ୍କୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମିଶନ୍ ଫର୍ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ଡିଭେଲପମେଣ୍ଟ ଅଫ୍ ହର୍ଟିକଲ୍ଚର (MIDH), PM-AASHA ଅଧୀନ ମାର୍କେଟ୍ ଇଣ୍ଟରଭେନ୍ସନ୍ ସ୍କିମ୍ ଏବଂ ୨୦୨୪–୨୫ ଋତୁରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଇସ୍ ଡିଫରେନ୍ସିଆଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବା କଥା ଦୋହରାଇଛି। କିନ୍ତୁ ରାୟଗଡ଼ା କିମ୍ବା କାଶିପୁର ପାଇଁ କୌଣସି ସମୟବଦ୍ଧ ଯୋଜନା କିମ୍ବା ବ୍ଲକ୍-ସ୍ତରର କାର୍ଯ୍ୟଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରାଯାଇନାହିଁ, ଯାହା ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଏଡ଼ାଇବା ସମାନ।
ସମସ୍ୟାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ମଧ୍ୟ କ୍ରୟ, ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଓ ମୂଲ୍ୟ ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସକ୍ରିୟ ନକରିବା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପ୍ରତିଷ୍ଠାଗତ ଅବହେଳା। ଆଦିବାସୀ ଚାଷୀମାନେ ବଜାରର ଅସ୍ଥିରତାରେ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ସରକାରମାନେ ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ର ନେଇ ତର୍କ କରୁଛନ୍ତି। ଯଦି ଯୋଜନା ରହିଛି, ତେବେ ତାହାର ଭୂମିସ୍ତରରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନ ହେବା ଚାଷୀଙ୍କର ନୁହେଁ, ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିଫଳତା।
ରାୟଗଡ଼ାର ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଡିସ୍ଟ୍ରେସ୍ ସେଲ୍ ଓ ଶୋଷଣର ଚକ୍ରକୁ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ଲକ୍-ସ୍ତରର କୋଲ୍ଡ ଷ୍ଟୋରେଜ, ମଣ୍ଡି ମାଧ୍ୟମରେ ନିଶ୍ଚିତ କ୍ରୟ, ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ଆମ୍ବ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଇଉନିଟ୍ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ମୂଲ୍ୟ ସହାୟତା ତତ୍କାଳ ଆବଶ୍ୟକ।
ଗୌରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ୍

